English
دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی
معرفی نشریه
دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی

                                شناسنامه نشریه                                               

  • صاحب امتیاز :  انجمن علمی کشاورزی بوم شناختی ایران

  • مدیر مسئول : دکتر هومان لیاقتی

  • سردبیر : دکتر اسکندر زند

  • مدیر داخلی : دکتر رضا دیهیم فرد

  • کارشناس اجرایی : خانم محدثه صادقی

  • شاپا : 2251 - 6824

  • تلفن :  22431971 (021) - داخلی 106 و 205

  • آدرس : پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی

پایگاه هایی که نشریه در آنها نمایه شده است
اطلاعیه مهم
بدین وسیله به استحضار کلیه پژوهشگران محترم می رساند از مقالات ارسالی به دوفصلنامه کشاورزی بوم شناختی مبلغ 500000 ریال (50 هزار تومان) بابت ثبت اولیه مقاله و طرح آن در جلسه هیات تحریریه و در صورت در اسکوپ بودن و پذیرفته شدن مقاله به منظور چاپ مبلغ 1500000 ریال (یکصد و پنجاه هزارتومان) دیگر برای تامین بخشی از هزینه های چاپ از نویسنده مسئول دریافت خواهد شد . نویسندگان محترم می بایست مبالغ فوق را به حساب جاری شماره 0342063365 بانک تجارت شعبه دانشگاه شهید بهشتی به نام انجمن علمی کشاورزی بوم شناختی ایران واریز نمایند . بدیهی است وجوه واریزی به هیچ عنوان قابل استرداد نخواهد بود.

**نویسندگان محترم می بایستی مقالات خود را به فرمت جدیدی که در سایت موجود است تنظیم نمایند. در غیراینصورت مقالات در فرایند داوری قرار نخواهند گرفت.
مقالات آخرین شماره منتشر شده از آخرین دوره نشریه
 دوره7،شماره1
 
1
ارزیابی عملكرد و پايداري كشت ذرت علوفه‌اي تحت روش­هاي مختلف خاك‌ورزي و مدیریت بقایا
( 46 بازدید ) ( 42 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: امروزه کشاورزی حفاظتی با کمترین آسیب و زیان زیست محیطی توجهات زیادی را در سراسر جهان بخود معطوف داشته است. به­ گونه ­ای که کشاورزی حفاظتی در مقیاس­های گسترده در سطح جهان مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از این روش موجب مصرف بهینه منابع تولید مانند آب و خاک شده و به پایداری تولید در بوم ­نظام (اکوسیستم)های کشاورزی کمک می کند. شخم حفاظتی به عنوان مهم­ ترین جنبه کشاورزی حفاظتی به نظر می‌رسد که در موقعیت­ های جفرافیایی مختلف متفاوت باشد. در نتیجه ضرورت اولويت‌بندي روش­ هاي مناسب خاك­ورزي با توجه به شرايط كشت و شرايط اقليمي هر منطقه بیش از پیش احساس مي‌شود. هدف از تحقیق بالا معرفی سامانه خاک‌ورزی حفاظتی بهینه (شخم حداقل یا کاهش یافته) در تلفیق با مدیریت کودی و بقایا برای رسیدن به بیشترین تولید بوده ضمن اینکه و پایداری بوم ­نظام کارآیی عملیات زراعی به کار گرفته شده در این بررسی با به­ کارگیری شاخص ­های تولید زراعی و ویژگی ­های خاک مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.مواد و روش ­ها: بدين منظور آزمایشی در چهارچوب 7 روش خاك­ورزي و مديريت بقاياي گياهي در کشت ذرت علوفه‌ای پس از كشت گندم به اجرا درآمد و ویژگی های فيزيكي و شيميايي خاك (شامل هدايت الكتريكي، ظرفيت مزرعه، آب قابل دسترس، تخلخل،  pH و ميزان كربن آلي) و همچنين عملكرد كل و عملكرد بلال مورد سنجش قرار گرفته‌اند. ارزیابی پایداری نظام تولید با استفاده از نرم افزار AEPAT انجام گرفت. داده‌های ارزیابی شده در نرم‌ا‌فزار AEPAT  تلفیق و پایداری نظام در قالب دو تابع كشاورزي حفاظتي و توليد سنجش شده و از 0 تا 100 امتياز‌دهي شدند.نتایج و بحث: نتایج تحقیق نشان داد که تیمار گردآوری نکردن کاه و کلش گندم + ساقه خرد كن + ديسك و فاروئر +100 كيلوگرم اوره بیشترین میزان رطوبت ظرفیت مزرعه (%63/25)، آب در دسترس (% 63/15)، درصد تخلخل (% 2/49) و کربن آلی (% 73/0) را داشته است. بیشترین میزان عملکرد کل (3/87 تن در هکتار) و بلال (8/23 تن در هکتار) نیز در این تیمار به دست آمده است. در مقابل کمترین میزان مربوط به این شاخص­ها در تیمار "آتش زدن كاه و كلش باقي­مانده + ديسك و فاروئر" به دست آمد. کاهش شاخص­های بالا در این تیمار رابطه مستقیمی با آتش زدن بقایای گیاهی داشته که افزون بر انباشت عناصر در خاک و افزایش هدایت الکتریکی، کیفیت فیزیکی و شیمیایی خاک را نیز به میزان شایان توجهی کاهش داد. از سوی دیگر بقاياي گياهي در كنترل كيفيت خاك از بعد هدايت الكتريكي و شوري نقش محوری و کلیدی را ایفاء می‌کنند. از يافته‌هاي آزمايش نتيجه‌گيري مي‌شود كه ميزان ویژگی­ های فیزیکوشیمیایی خاک با نوع عمليات زراعي و خاك‌ورزي از يكسو و همچنين وجود بقاياي گياهي و افزايش فعاليت ميكروبي خاك به منظور ايجاد خلل و فرج و تشكيل ساختار خاكدانه از سوي ديگر ارتباط مستقيم دارد. بهبود ساختار فیزیکی خاك زراعي ضمن افزایش تهويه و نگهداری آب در خاک كيفيت و سلامت شیمیایی خاک در دراز مدت را به همراه دارد. بنابر نتایج تحلیل پایداری،  تيمار گردآوری نکردن کاه و کلش گندم + ساقه خرد كن + ديسك و فاروئر + 100 كيلوگرم اوره در هكتار داراي بالاترين نمره از نظر عملكرد بهينه و پايداري (21/61) و تيمار آتش زدن كاه و كلش باقي­مانده + ديسك و فاروئر داراي پايين‌ترين نمره از نظر عملكرد بهينه و پايداري (63/7) بودند.نتیجه­ گیری: نتایج تحقیق نشان داد که تلفیق بقایای گیاهی در خاک به همراه خاک­ورزی حفاظتی نه تنها موجب بهبود عملکرد گیاه ذرت شده بلکه در بهبود کیفیت خاک نیز نقش بسزایی خواهد داشت. ولی اثر بخشی آن مستلزم کاربرد کود اوره به میزان مورد نیاز می‌باشد. افزون براین پایداری نظام تولید نیز تاثیر‌پذیری مستقیمی از عملیات زراعی داشته و ویژگی­های فیزیکوشیمیایی خاک می‌تواند به عنوان شاخصی از کارکرد و کارآیی نظام تولید به کار رود.
تخصص ها : خاك­ورزي حفاظتی، ذرت علوفه‌اي، ویژگی­ های فيزيكي و شيميايي، كارايي كشت، توابع خاک، توابع تولید.

2
ارزیابی تأثیر کشت مخلوط افزایشی ذرت و سورگوم همراه با لگوم ­ها بر عملکرد، کیفیت علوفه و رشد علف­های هرز
( 44 بازدید ) ( 31 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: امروزه كشت­هاي مخلوط به سبب برتری­ های فراوان، از جمله بهبود شرايط خاك، افزايش جذب منابع و كنترل بهتر علف­هاي هرز بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است. كشت­هاي مخلوط بدليل تأثير مثبت­شان در كيفيت علوفه نقش با اهميت­ تري را در نظام­هاي زراعي به دست آورده ­اند. افزون بر موارد یادشده، كشت­هاي مخلوط سبب افزايش جذب تشعشع خورشيد، افزايش فعاليت‌هاي ریزموجود (ميكروارگانيسم)­هاي خاك و نیز شرايط بهتر نظام کشت در برابر علف­هاي هرز و آفات می­شود. بررسی ‌كشت مخلوط ذرت و سورگوم با برخی گیاهان لگوم از جمله ماش، لوبيا چشم بلبلي و شبدر برسيم براي بررسي برتری­ های كشت مخلوط شامل افزايش عملكرد، بهبود كيفي علوفه به لحاظ درصد پروتئين و تأثير آن روي كنترل علف­هاي هرز از هدف­ های این پژوهش بوده است تا بتوان مناسب­ترین كشت مخلوط را با توجه به شرايط اقليمي منطقه و میزان درآمد كشاورزان به صورت كاربردي توصيه کرد.مواد و روش ­ها: به منظور بررسی تأثیر کشت مخلوط افزایشی ذرت و سورگوم همراه با چند گیاه لگوم بر کمیت و کیفیت علوفه و رشد علف­های هرز، آزمایشی در طی سال­های زراعی 1389 و 1390 در منطقه اسلامشهر، روستای مافین آباد واقع در استان تهران اجرا شد. سه گیاه لگوم شبدر برسیم، ماش و لوبیا چشم بلبلی با توجه به شرایط اقلیمی منطقه با دو گیاه اصلی ذرت و سورگوم در دو تراکم 50 و 100 درصد گیاه لگوم در حالت تک کشتی به صورت کشت مخلوط افزایشی کشت شدند و در نهایت 22 تیمار به صورت تصادفی در هر تکرار قرار گرفت. صفات مورد ارزیابی در این تحقیق شامل عملکرد، وزن خشک علوفه، درصد پروتئین، شاخص برابری زمین، مزیت اقتصادی بودند.نتایج و بحث: نتایج این آزمایش نشان داد کشت مخلوط افزایشی سبب شد وزن خشک علوفه، درصد پروتئین و سود خالص افزایش یابد. همچنین کشت مخلوط افزایشی باعث کاهش معنی­دار وزن خشک علف­های هرز شد، در ضمن شاخص نسبت برابری زمین (LER) در همه ­ی تیمارها بیش از یک مشاهده شد. در میان همه­ ی تیمارها، تیمار کشت مخلوط ذرت همراه با لوبیا چشم بلبلی در تراکم 100 درصد لوبیا، دارای بهترین شرایط، بالاترین وزن خشک علوفه، درصد پروتئین و شاخص برابری زمین بود. همچنین نتایج نشان داد کشت­های مخلوط افزایشی ذرت و سورگوم همراه لگوم (به­ ویژه ذرت و سورگوم همراه لوبیا چشم بلبلی 100 درصد) را می­توان به عنوان کشت­هایی دارای عملکرد بالا، کیفیت علوفه بهتر و برتری اقتصادی بیشتر نسبت به تک کشتی و همچنین به عنوان روشی جایگزین برای رویارویی با علف­های هرز به کشاورزان توصیه کرد.نتیجه­­ گیری: در نهایت نتايج آزمايش نشان داد، كشت مخلوط مي­تواند در افزايش ميزان علوفه، بهبود كيفيت علوفه و همچنين كنترل علف­هاي هرز مفيد بوده و نقش مثبتي ايفا کند. كشت­هاي مخلوط در این آزمايش همگي LER بيش از 1 و بیشترشان سود اقتصادي بالاتري نسبت به تك كشتي همراه علف­هاي هرز نشان دادند كه اين موضوع مي­تواند همه ­ی كشت­هاي مخلوط حاضر در طرح را به صورت شایان توصيه براي كشاورزان نشان دهد. اين موضوع در كشت­هاي مخلوط ذرت و سورگوم همراه لوبيا چشم بلبلي به ­ویژه در تراكم 100% لوبيا چشم بلبلي به روشنی خود نمايي مي­ كند. بنابراين استفاده ازكشت مخلوط را مي­توان به عنوان راهي براي افزايش عملكرد، درآمد، كيفيت علوفه (افزايش پروتئين) و كنترل جمعيت علف­هاي هرز به كشاورزان توصیه کرد.
تخصص ها : درصد پروتئین، شاخص برابری سطح زمین، کشت مخلوط افزایشی، وزن خشک علف­های هرز.

3
تأثیر منابع کودي (شيميايي، زیستی و تلفيقي) و رژیم­های کم ­آبیاری بر ویژگی­های کيفي علوفه و میزان تریگونلین در شنبلیله (Trigonella foenum- graecum L.)
( 40 بازدید ) ( 11 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: استفاده گسترده از کودهای شیمیایی در دهه هاي اخير و پیامدهای منفی ناشی از کاربرد این مواد، موضوعی است که امروزه همچنان مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. بدین منظور جايگزيني کودهاي زيستی و آلی با کودهای شیمیایی و یا تلفیقی مناسب از آن ها، به منظور افزايش حاصل­خيزي خاك در كشاورزي پايدار و همچنین تامين سلامت دام امری ضروری به نظر می رسد. از سویی تنش خشكي، مهم ­ترين عامل غير زنده است كه رشد و توليد گياهان را به ويژه در مناطق خشک و نيمه خشک محدود مي سازد و با تاثیر روی جذب مواد غذایی از طریق ریشه موجب کاهش کیفیت علوفه می شود. به همین دلیل شناسایی روشهای نوین آبیاری و کم آبیاری می تواند پیامدهای ناشی از مشکل کم آبی را کاهش دهد. بنابراین استفاده از بهترين سطوح کودهای زیستی و تلفیقی همراه با نظام کم آبیاری، برای افزایش كيفيت علوفه و میزان تریگونلین از هدف های مهم این تحقیق به ­شمار می رود.مواد و روش‌ها: آزمايشي به صورت کرت‌هاي خرد شده در قالب طرح پايه بلوک‌هاي کامل تصادفي در سه تکرار در سال زراعي 91-1390 در مزرعه تحقیقاتی پرديس کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران اجرا شد. کرت‌هاي اصلی شامل رژیم آبیاری در سه سطح: آبیاری کامل (تامین100%)، کم آبیاری متوسط (تامین 75%) و کم آبیاری شدید (تامین 50% نیاز آبی گیاه برحسب تبخیر و تعرق هفتگی) و کرت‌هاي فرعی در بردارنده سطوح مختلف کودی ( بر پایه نتایج تجزیه خاک) در شش سطح (شاهد، 100%كود شيميايي، 100%كود زیستی، كود زيستي +100% كود شيميايي، كود زيستي +75% كود شيميايي و كود زيستي +50% كود شيميايي) بود.نتایج و بحث: با افزایش تنش خشکی، درصد پروتئین، کربوهیدرات­های محلول در آب، الیاف نامحلول در شوینده های اسیدی و خنثی، درصد خاکستر و میزان تریگونلین افزایش و دیگر صفات کاهش یافت. این امر نشان داد که با اعمال تنش خشکي کيفيت علوفه گیاه شنبلیله بدليل افزايش الیاف نامحلول در شوینده های اسیدی و خنثی کاهش می یابد که اين موضوع با کاهش قابليت هضم علوفه همراه است. کاربرد کودهای زیستی و تلفیقی موجب کاهش فیبرهای نامحلول و افزایش قابلیت هضم علوفه شد. اگرچه تنش خشکي سبب افزايش میزان تریگونلین ‌شد اما از سوي ديگر تاثير منفي روی بسیاری از عامل­ های موثر بر رشد گیاه مانند میزان ماده خشک قابل هضم، جذب عنصرهای کانی (معدنی) وحتی عملکرد ماده موثره داشت. بیشترین درصد ماده خشک قابل هضم، درصد عنصرهای کانی و عملکرد تریگونلین از تیمار آبیاری کامل و استفاده از کود تلفیقی (Bio75% و Bio50%) و بالاترین درصد پروتئین خام و درصد کربوهیدرات های محلول از تیمار کم آبیاری شدید و استفاده از کود تلفیقی (Bio100%) به دست آمد.نتیجه ­گیری: بنابر نتایج این تحقیق در همه شرایط و به ­ویژه در شرایط تنش، تاثیرگذاری کودهای تلفیقی به مراتب بیشتر از کودهای زیستی و شیمیایی بود.  استفاده از کودهاي تلفيقي ‌توانست تأثیر زیانبار کم آبی را تا حدی خنثی و بالاترين کيفيت علوفه و متابولیت ثانویه را تأمين کند.  این امر مبین آن است که باكتري های تثبیت کننده نیتروژن (ازتوباکتر) و باكتري هاي حل كنندة فسفات (سودامونانس) موجب افزایش کارایی یکدیگر شدند و با کاربرد این کودها عملكرد كمي و كيفي بيشتري در مقايسه با دیگر نظام ها کودی به دست آمد. سیستم کم آبیاری متوسط در منطقه کرج به علت صرفه جویی در کاربرد آب و تاثیر منفی کم، نتیجه شایان پذیرشی داشت، که می تواند برای افزایش پایداری نظام‌های کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک مورد توجه قرار گیرد. به نظر می رسد با توجه به تأثیر مثبت استفاده از شنبلیله برای دام، از این گیاه می توان به عنوان یک علوفه دارو و مکمل غذایی در جیره غذایی دام استفاده شود.
تخصص ها : تریگونلین، تنش خشکی، شنبلیله (Trigonella foenum- graecum L.)، کود زیستی و کیفیت علوفه.

4
کاهش رشد تاج‌خروس ریشه قرمز (Amaranthus retroflexus) با استفاده از عصاره برخی از گیاهان آپارتمانی دارای ویژگی دگرآسیبی
( 31 بازدید ) ( 5 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: دگرآسیبی (آللوپاتي) شامل هر گونه تأثیر زیانبار يا سودمند به صورت مستقيم يا غير مستقيم است كه توسط اندامی از گياه روي گياهي ديگر با توليد تركيبات شيميايي صورت مي‌گيرد. پیش‌بینی­ هایی در ارتباط با کنترل علف‌های هرز با استفاده از پدیده دگرآسیبی وجود دارد. یکی از مهم ­ترین علف‌های هرز تاج‌خروس (Amaranthus retroflexus) است. هدف این تحقیق کنترل علف هرز تاج‌خروس با استفاده از مواد آللوپاتیک (عصاره­های یکنواخت الکلی و آبی) از پنج گونه گیاه آپارتمانی سمی بود.مواد و روش ­ها: این آزمایش در دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس در سال 1393 به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. عامل­ های مورد آزمایش شامل عصاره پنج گیاه سمی خرزهره  (Nerium oleander)، دیفن باخیا (Dieffenbachia amoena)، کالادیوم (Caladium candidum)، لیلیوم  (Lilium ledebouri) و داوودی (Chrysanthemum indicum) در سه غلظت 5، 15 و 25 درصد از دو نوع آبی و الکلی به همراه تیمار شاهد آنها بود. به منظور ارزیابی قابلیت (پتانسیل) دگرآسیبی غلظت­ های مختلف در حالت الکلی و آبی پنج گونه گیاه سمی مورد بررسی، مؤلفه ­های طول ریشه­ چه و ساقه­ چه تاج‌خروس، بیشترین جوانه ­زنی، سرعت جوانه­ زنی، یکنواختی جوانه ­زنی، درصد جوانه‌زنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر مورد مقایسه قرار گرفت. بررسی ­های گلدانی برای ارزیابی قابلیت دگرآسیبی عصاره گونه ­های مورد نظر بر پارامترهای رشدی و فیزیولوژیکی مانند وزن­تر و وزن خشک برگ ساقه و گل آذین و سطح برگ تاج خروس، به اجرا درآمد.نتایج و بحث: نتایج گویای آن بود که بیشترین طول ریشه­ چه و ساقه ­چه، بیشینه جوانه ­زنی، سرعت جوانه ­زنی، یکنواختی جوانه­ زنی، درصد جوانه ­زنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه بذر در تیمار بدون عصاره مشاهده شد. در حالی که تیمارهای مختلف عصاره ­های گیاهی باعث کاهش شدید صفات بالا شد. بیشترین وزن خشک برگ در تیمار عصاره آبی 5 درصد محلول­ پاشی گیاه دیفن ­باخیا مشاهده شد. بیشترین وزن خشک گل آذین در عصاره 5 درصد خاکپاش الکلی در گیاه لیلیوم به دست آمد. بیشترین وزن خشک و وزن تر ساقه در تیمار خاک پاش آبی عصاره 5 درصد و بیشترین سطح برگ در تیمار 5 درصد محلول­ پاشی آبی عصاره گیاه کالادیوم مشاهده شد. بیشترین وزن تر برگ و وزن تر گل آذین در تیمار خاکپاش آبی عصاره 5 درصد گیاه خرزهره به دست آمد. بين تأثیر گياهان تيره كلم روي درصد جوانه زني و طول ساقه‌چه کلزا اختلاف معني‌داري مشاهده شد، به طوري كه كلزا بيشترين و تره تيزك وحشي كمترين قابلیت بازدارندگي از خود نشان دادند ولي اختلاف معني‌داري بين تأثیر آنها روي رشد ريشه­چه ديده نشد. اختلاف معني­داري بين گياهان زينتي از نظر درصد جوانه زني و طول ساقه‌چه وجود داشت. به طوركلي با افزايش غلظت عصاره، صفات مورد بررسي به طور مشخصي كاهش يافتند، كه اين امر مي ­تواند ناشي از افزايش میزان دگرآسیبی‌های شیمیایی (آللوكميكال ­ها) و افزايش سميت روي صفات مورد بررسی باشد. همچنین مي­توان استنباط كرد كه دگرآسیبی‌های شیمیایی مي‌توانند گزينشي عمل كنند، نکته‌ای كه در مبحث كنترل علف­هاي هرز بسيار مورد تأكيد و نظر است. از سویی در تاج‌خروس ریشه قرمز رشد ريشه­ نسبت به ساقه بيشتر مهار شد و نوع عصاره الکلی نسبت به آبی تأثیر بیشتری در کاهش میزان صفات مورد بررسی در این آزمایش داشت.نتیجه ­گیری: اين نتيجه گزارش ­هاي پيشين را كه رشد ريشه ­چه نسبت به ساقه­چه حساس­تر بوده و همه­ی صفات گیاهی تحت تاّثير اثرگذاری­ های منفي دگرآسیبی قرار مي گيرد و باعث کاهش رشد آنها می­شود، به طورکامل تأييد مي‌كند.
تخصص ها : ماده مؤثر، علف هرز تابستانه، کنترل غیرشیمیایی.

5
تاثیر آشفتگی بر سطح تعادل جمعیت کرم گلوگاه انار (Apomyelois ceratoniae) در شرایط طبیعی
( 29 بازدید ) ( 14 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: مهم­ترين آفت انار، كرم گلوگاه،Apomyelois ceratoniae (Zeller) ، بوده و روش ­هاي رايج مديريتي آن کنترل شایان پذیرشی در بر نداشته و مديريت اين آفت با مديريت بوم ­شناختی (اکولوژيک) امکان پذير خواهد بود. مهم­ترين موضوع اکولوژي، ديناميسم جمعيت بوده و تنظيم جمعيت در حدود سطح تعادل آن­­ها از اهداف مهم اکولوژي در برنامه ­ريزي ­هاي مديريتي است. به ­طور کلي، جمعيت­ها از نظر پايداري به صورت­هاي پايدار، ناپايدار و پايداري خنثي مي ­باشند. در مطالعه حاضر تاثير آشفتگي روي سطح تعادل و پايداري جمعيت کرم گلوگاه انار مورد بررسي قرار گرفت.مواد و روش ­ها: در این تحقیق دو آزمايش جداگانه در شهرستان اصفهان و در قالب بلوک­هاي کامل تصادفي با چهار تکرار در سال 1394 انجام شد. آزمايش اول با سه تيمار «آشفتگي با کاهش جمعيت»، «آشفتگي با افزايش جمعيت» و «شاهد»، و آزمايش دوم با دو تيمار «آشفتگي با کاهش جمعيت» و شاهد انجام شد. از آغاز فصل و همزمان با ظهور آلودگي ميوه ­ها تا پايان فصل، در دو بازه زماني اول (آغاز خرداد تا پایان مرداد ماه) و بازه زماني دوم (آغاز شهریور تا پایان آبان ماه)، ميانگين شمار ميوه انار آلوده به عنوان شاخص جمعيت کرم گلوگاه انار به صورت هفتگي ثبت شد. در پايان بازه زماني اول از تيمارهاي آشفتگي با «کاهش جمعيت» همه ­ی ميوه ­هاي آلوده گردآوري و به تيمارهاي آشفتگي با «افزايش جمعيت» همان بلوک اضافه شد. در تيمار شاهد هيچ­گونه افزايش يا کاهشي اعمال نشد. پس از تجزيه داده ­ها توسط مدل­هاي لگاريتمي – خطي وضعيت پايداري جمعيت پس از آشفتگي، بررسي و آن­گاه براي تعيين سطح تعادل پیش و پس از آشفتگي مقايسه ميانگين­ ها انجام شد.نتایج و بحث: نتايج نشان داد که در صورت نبود آشفتگي، تغييري در سطح تعادل جمعيت ايجاد نخواهد شد. در تيمار «آشفتگي با کاهش آلودگي» آزمايش اول، سطح تعادل جمعيت­ همچنان پايدار  بود. در حالي­که آشفتگي با کاهش آلودگي در آزمايش دوم، باعث جابه ­جايي در سطح تعادل جمعيت شده و پايين تر از سطح تعادل پیش از آشفتگي قرار گرفت. در تيمار «آشفتگي با افزايش آلودگي» نيز پس از ايجاد آشفتگي، ميانگين آلودگي به طور معني داري بيشتر از ميانگين شمار ميوه آلوده پیش از آشفتگي بود. نتايج به دست آمده از آزمايش­هاي آشفتگي در جمعيت کرم گلوگاه انار نشان مي­دهد که ايجاد آشفتگي در جمعيت مي­ تواند در تغيير سطح تعادل جمعيت اين آفت موثر واقع شود؛ چنانچه در آزمايش اول در تيمار آشفتگي با «افزايش جمعيت»، سطح تعادل جمعيت پس از ايجاد آشفتگي بالاتر از سطح تعادل جمعيت پیش از آشفتگي قرار گرفت. همچنين در آزمايش دوم در تيمار آشفتگي با «کاهش جمعيت»، سطح تعادل جمعيت پس از ايجاد آشفتگي پايين­تر از سطح تعادل جمعيت پیش از آشفتگي بود. جابه­جايي سطح تعادل نشان­دهنده پايداري خنثي در اين جمعيت­ها مي ­باشد.در تيمارهايي که آشفتگي در جمعيت رخ نداده است جمعيت پايداري خود را حفظ کرد. بنابراين جمعيت­ هايي که در معرض آشفتگي قرار نگرفته ­اند با در اختيار داشتن منابع غذايي کافي در سطوح تعادل خود به صورت پايدار باقي م ي­مانند. اين موضوع مي‌تواند نشانگر آن باشد که عامل ­های طبيعي خواه زنده، مانند دشمنان طبيعي و خواه غير زنده، مانند عامل­ های اقليمي نمي­تواند باعث ناپايداري جمعيت کرم گلوگاه شود و در صورت دخالت نکردن انسان (آشفتگي با روش­هاي کنترل آفات) جمعيت کرم گلوگاه پايدار و زیانبار خواهد بود.نتیجه ­گیری: ايجاد آشفتگي در جمعيت کرم گلوگاه انار مي تواند در مديريت بوم­ شناختی آن مورد استفاده قرار گرفته و با برنامه ريزي در بارها و زمان ايجاد آشفتگي، مي توان سطح تعادل جمعيت را به سود مديريت بوم ­شناختی پايين آورده و با تغيير سطح تعادل به زير سطح زيان اقتصادي، از زیان اقتصادي آفت جلوگيري کرد. پايين آمدن سطح تعادل جمعيت همراه با حفظ پايداري جمعيت از اعمال روش ­هاي پيش اگاهي و کنترل­هاي غير ضروري مديريت آفت جلوگيري مي­کند.
تخصص ها : کرم گلوگاه انار، سطح تعادل جمعيت، آشفتگي در جمعیت، مديريت اکولوژيک.

6
تاثير نانوكودهاي نيتروژن­دار و اوره بر عملكرد و كارايي نيتروژن در سيب ­زميني
( 28 بازدید ) ( 3 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: نيتروژن يکي از عنصرهای غذايي اصلی و ضروري در عین حال پرنیازترین عنصر براي رشد گياهان زراعی بوده و کاربرد منطقي آن به­ طورمعمول باعث افزايش عملكرد غده در سيب‌زميني مي‌شود. به ­طور کلی، توليد سيب ­زميني در خاک­هاي سبک، با کاربرد بالاي کود نيتروژن و انجام آبياري­هاي مکرر همراه است. در ايران در سال­هاي اخير به­ کارگيري فناوري نانو مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به ضرورت توصيه غذايي در اکثر کشت­ها و تحقيقات محدود در رابطه با کارايي نانوکودها به ­ويژه نانوکودهاي نيتروژن­دار بر عملکرد گیاهان زراعي، این پژوهش با هدف بررسي کارايي دو نوع نانوکود نيتروژن، کود اوره با پوشش گوگردي و کود رایج اوره در گياه سيب ­زميني طراحي و اجرا شد.مواد و روش ­ها: اين آزمايش دو ساله و در سال‌های92-1391 با کشت غده­هاي بذری گواهی شده  رقم آگريا در لايسيمترهاي زهکش‌دار مستقر در گلخانه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه بوعلي سينا اجرا شد. تيمارهاي کودي شامل چهار تيمار نانوکلات نيتروژن، نانوکلات نيتروژن گوگرددار، اوره با پوشش گوگردي و اوره معمولی، در سه سطح 46، 92 و 138 كيلوگرم نيتروژن خالص بر هکتار به ­صورت آزمایش فاکتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تکرار بود. در این تحقیق شاخص ­های کارايي نيتروژن، نيتروژن برگ، نيترات غده و میزان عملکرد غده اندازه­ گیری شد. شاخص ­های کارایی نیتروژن شامل كارايي زراعي کاربرد نيتروژن (A-NUE)، كارايي اقتصادی کاربرد نيتروژن (E-NUE)، درصد جذب نيتروژن (NUP)، كارايي زراعي-فیزیولوژیکی کاربرد نيتروژن (A-PNUE) و كارايي اقتصادی -فیزیولوژیکی کاربرد نيتروژن (E-PNUE) بودند.نتایج و بحث: بررسي­ها نشان داد كه بيشترين عملکرد غده در هر دو سال کشت به تیمارهای کودی نانوکی­لیت نیتروژن و نانوکلات نیتروژن گوگردی تعلق داشت. به ­همین ترتیب بیشترین میزان شاخص ­های کارایی نیتروژن در هر دو سال کشت برای تولید محصول سیب‌زمینی به کودهای نانو در اولویت اول و در برخی موارد معدود به اوره پوشش­دار مربوط بود. بیشترین عملکرد اقتصادی غده با کاربرد 138 کیلوگرم نیتروژن از تیمار نانوکلات نیتروژن به دست آمد شد. کمترين میزان عملکرد غده به ­سطح 138 کيلو گرم نيتروژن تيمار کود اوره معمولی اختصاص يافت. کارايي کاربرد، کارايي زراعي و درصد جذب نيتروژن با افزايش میزان نيتروژن در همه تيمارها کاهش يافت. تیمارهای نانوکلات نيتروژن گوگرددار بالاترين مقادير کارايي کاربرد و کارايي زراعي نيتروژن را داشتند. مقايسه ميانگين­ها نشان داد بيشترين نيترات غده 65/227 ميلي­گرم بر کيلوگرم وزن تر مربوط به­ سطح 138 کيلو گرم نيتروژن کود اوره معمولی بود. میانگین آبشویی نیترات از تیمارهای نانوکلات، نانوکلات گوگرددار، اوره با پوشش گوگردی و اوره معمولی به ­ترتیب 308، 280، 432 و 479 میلی­گرم بر لیتر بود. این میزان­ ها مؤید جذب بالای نیتروژن در تیمارهای نانوکلات و آبشویی بالا در تیمار اوره معمولی است. همچنين نتايج نشان داد دو صفت کارايي زراعي و کارايي فیزیولوژیکی زراعي داراي تأثیر يکسان در افزایش عملکرد نمي­باشند. ضمن آن­که نقش کودهای مختلف با وجود همسانی نیتروژن، در افزایش عملکرد یکسان نبوده و کودهای جدید موجب افزایش پاسخ گیاه به کاربرد نیتروژن می­شود.نتیجه­ گیری: در این تحقیق مشخص شد با کاربرد کودهای نانویی و پوشش­دار بدون آنکه کاربرد نیتروژن نسبت به نیتروژن کاربردی در تیمار اوه افزایش یابد، کارایی نیتروژن در سیب­ زمینی افزایش محسوسی یافت. از این­رو به ­موازات فناوری­ های جدید، اثر هم­افزایی بر پاسخ گیاه به کاربرد نیتروژن دارد.ازآنجایی­ که این آژمایش در شرایط گلخانه بوده است، پیشنهاد می ­شود این پژوهش در شرایط صحرایی و برای دیگر گیاهان اجرا و مورد ارزیابی قرار گیرد.
تخصص ها : كارايي جذب، كارايي کاربرد، گوگرد، نانوکلات، نيتروژن برگ.

7
تأثیر کود نانوکلات آهن بر ویژگی‌های اکومورفولوژیک کشت مخلوط ارزن مرواریدی و لوبیا چشم­ بلبلی
( 31 بازدید ) ( 10 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه‏ و‏ هدف: امکان‌سنجی کاربرد فناوری‌های جدید مانند نانو فناوری در علوم کشاورزی ضروری است. به کار بردن نانوفناوری‌های جدید مانند نانوفناوری در علوم کشاورزی ضروری است. نانوفناوری دارای کاربردهای چندی در بهبود توانایی گیاهان برای جذب عنصرهای غذایی است. بهبود عملکرد در غلات دارای اهمیت زیادی می‌باشد، با این حال غلات محتوای پروتئین و ارزش تغذیه‌ای پایینی دارند. کشت مخلوط غلات و حبوبات به طور گسترده‌ای برای تأمین غذا با کمیت و کیفیت شایان پذیرش توصیه می‌شود. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر محلول پاشی نانو کلات آهن روی برگ‌ها بر کشت مخلوط ارزن مرواریدی و لوبیا چشم بلبلی اجرا شد.مواد ‏و ‏روش ­ها: این آزمایش به ‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1394 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بمپور، ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان انجام شد. در این پژوهش ارزن مرواریدی به عنوان محصول اصلی در نظر گرفته شد. محلول پاشی کود نانو کلات آهن به عنوان عامل اصلی در چهار سطح محلول پاشی با غلظت‌های صفر، یک، دو و سه گرم نانو کلات آهن در هزار لیتر محلول در دو مرحله و سطوح تیمارهای فرعی در پنج سطح شامل؛ کشت خالص ارزن، کشت خالص لوبیا، کشت 100 درصد ارزن + 20 درصد لوبیا، کشت 100 درصد ارزن + 40 درصد لوبیا و کشت 100 درصد ارزن + 60 درصد لوبیا بودند. پارامترهای ارزیابی شده در این بررسی شامل ارتفاع بوته، شمار برگ، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد زیست ­توده (بیولوژیک)، شاخص برداشت و شاخص نسبت برابری زمین بود. نتايج و ‏بحث: نتایج به دست آمده نشان داد برهمکنش کود نانو کلات آهن و نظام­های مختلف کشت بر همه صفات (به استثنای شمار برگ ارزن مرواریدی، شمار برگ لوبیا چشم ­بلبلی و نسبت برابری زمین) معنی­دار شد. همچنین نتایج نشان داد اثرهای ساده کود نانو کلات آهن بر همه صفات (به جزء ارتفاع بوته ارزن مرواریدی) معنی دار شد. مقایسه میانگین بین تیمارها نشان داد که تیمار 3 در هزار نانو کلات آهن+ ارزن مرواریدی خالص عملکرد دانه را نسبت به تیمار بدون آهن و 100 درصد ارزن +20 درصد لوبیا به میزان 13 درصد افزایش داد. میان تیمارهای محلول پاشی تیمار کودی 3 در هزار نانو کلات آهن عملکرد دانه ارزن مرواریدی را نسبت به تیمار بدون آهن به میزان 46 درصد افزایش داد. تیمار 3 در هزار نانو کلات آهن+ لوبیا خالص عملکرد دانه لوبیا را نسبت به تیمار بدون آهن و 100 درصد ارزن+ 20 درصد لوبیا به میزان 11 درصد افزایش داد. همچنین تیمار کودی 3 در هزار نانو کلات آهن عملکرد دانه لوبیا چشم‌بلبلی را نسبت به تیمار بدون آهن 43 درصد افزایش داد. بیشترین نسبت برابری زمین (8/1) از تیمار کشت مخلوط 100 درصد ارزن + 60 درصد لوبیا بدست آمد.نتيجه ‏گيري : نتایج این تحقیق، نقش و تأثیر کود نانو کلات آهن را بر کشت مخلوط دو گیاه ارزن مرواریدی و لوبیا چشم بلبلی نشان داد، به طوری که محلول پاشی با غلظت 3 در هزار نانو کلات آهن باعث افزایش عملکرد هر دو گیاه شد. فقیر بودن خاک­های محل اجرای آزمایش از نظر میزان آهن در کنار کارآمدی نانو کلات از سوی دیگر به افزایش عملکرد منجر شد. بیشترین ویژگی‌های ریخت‌شناسی (مورفولوژیک) و عملکرد هر دو گیاه از تک کشتی این دو گیاه زراعی به دست آمد، این متغیرها تحت تأثیر رقابت گیاهی قرار گرفتند.
تخصص ها : مخلوط غلات-حبوبات، نانوکود، کشاورزی نوین، نسبت برابری زمین.

8
تحلیل عوامل محدودکننده عملکرد سویا در شرایط گرگان و علی ­آبادکتول با استفاده از روش CPA
( 39 بازدید ) ( 27 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: رفع خلاء عملکرد (اختلاف عملکرد کشاورزان و ظرفیت عملکرد) به عنوان امیدبخش ­ترین و مهم ­ترین راه افزایش تولید محصولات زراعی شناخته شده است. بنابراین، میزان خلاء عملکرد و دلایل آن بسیار دارای اهمیت است. سویا  (Glycine max) یکی از مهم­ ترین گیاهان زراعی ­روغنی در جهان است. سطح زیرکشت و تولید سویا در ایران به ترتیب حدود 66 هزار هکتار و 151 هزار تن می باشد. این میزان تولید پاسخگوی نیاز داخل کشور نمی ­باشد بنابراین، باید میزان تولید سویا افزایش پیدا کند. بدین منظور پژوهشی در شهرستان­های گرگان و علی­آباد کتول در 138 کشتزار در سال­های 92، 93 و 94 به‌صورت بررسی میدانی و کاربرد مدل­سازی رگرسیونی انجام شد.مواد و روش‌ها: کشتزار با کمک مراکز خدمات کشاورزی انتخاب شدند. بر پایه اطلاعات موجود از کشاورزان در مراکز خدمات، کشتزارهایی انتخاب می­شدند که از لحاظ سطح زیر کشت، مدیریت‏های مختلف و همچنین عملکرد دارای تنوع بودند. همه‌ی اطلاعات مربوط به عملیات مدیریتی ثبت و اندازه­گیری شدند. عامل­های مدیریتی مورد بررسی شامل پیشینه تولید، روش کاشت، تلقیح یا بدون تلقیح بذر با باکتری، میزان بذر، میزان کود نیتروژن (N)، میزان کود فسفر (P2O5)، میزان کود پتاس، شمار بارهای شخم، تاریخ کشت، نوع رقم، محصول پیشین، استفاده یا استفاده نکردن از کود سرک نیتروژن، شمار بارهای کود سرک نیتروژن، استفاده یا استفاده نکردن از علف کش، آفت­کش، نوع کود دامی، روش آبیاری، شمار بارهای آبیاری، روش برداشت و غیره (در مجموع 67 عامل مدیریتی) بودند. سپس رابطه بین عملکرد واقعی و 67 متغیر مدیریتی با استفاده از رگرسیون گام به گام مورد بررسی قرار گرفت.نتایج و بحث: میزان میانگین و بیشینه عملکرد کشتزارهای مورد بررسی به ترتیب 2908 و 5100 کیلوگرم در هکتار بود. جذر میانگین مربعات خط(RMSE)  و ضریب تغییرات (CV) مدل به ترتیب برابر 274 کیلوگرم در هکتار و 9 درصد می ­باشد. این آماره ­ها نشان می­دهند که دقت مدل قابل پذیرش بوده و می­تواند براي تعیین میزان خلاء عملکرد و سهم هر یک از محدودیت‌هاي عملکرد به کار گرفته شود. مدل عملکرد، میانگین و بیشینه عملکرد را به ترتیب 2918 و 4820 کیلوگرم در هکتار برآورد کرد و در این مدل کل خلاء عملکرد برآورد شده 1871 کیلوگرم در هکتار بود. بنابراین، تعداد دفعات آبیاری 29 درصد (برابر با 535 کیلوگرم در هکتار)، میزان نیتروژن خالص 22 درصد (برابر با 419 کیلوگرم در هکتار)، میزان P2O5 مصرفی 20 درصد (برابر با 365 کیلوگرم در هکتار)، تاریخ کاشت با 16 درصد (برابر با 302 کیلوگرم در هکتار) و شمار دیسک 13 درصد (برابر با 250 کیلوگرم در هکتار) مهم ­ترین عامل­ های ایجاد خلاء عملکرد در منطقه می­باشند.نتیجه‌ گیری: با بهینه ­سازی موارد یاد شده می ­توان عملکرد سویا را در منطقه گرگان و علی آباد کتول به میزان 1871 کیلوگرم در هکتار افزایش داد. البته، استفاده از این روش برای تعیین میزان ­های بهینه، مناسب نمی­باشد. به منظور تعیین دقیق میزان‌های بهینه هر یک از موارد یاد شده می­ توان از دیگر روش ­های تجزیه و تحلیل خلاء عملکرد مانند تجزیه و تحلیل خط مرزی استفاده کرد.
تخصص ها : آبیاری، کود نیتروژن، کود فسفر، خلاء عملکرد.

9
تأثیر عامل­ های بیولوژیک باکتریایی بر کنترل بیماری سوختگی معمولی ناشی از Xanthomonas axonpodis pv. phaseoli در لوبیا
( 38 بازدید ) ( 7 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: بیماری سوختگی معمولی لوبیا با عامل (Xanthomonas axonopodis pv.phaseoli (Xap)) هر ساله در مناطق غرب کشور آسیب و زیان شدیدی به این گیاه و محصول آن وارد می‎سازد. این بیماری در مناطق با آب و هوای گرم بسیار شایع است و باعث کاهش 80 درصدی محصول در مناطقی با این آب و هوا می‌شود. از راه‌های مهم و سالم برای کنترل بیماری‎های گیاهی استفاده از عامل ­های زیستی (بیولوژیک) باکتریایی مانند (Pseudomonas fluorescens) و (Bacillus subtilis) می‎باشد. هدف از این پژوهش بررسی این دو عامل زیستی علیه بیماری سوختگی معمولی لوبیا است. مواد و روش‌ها: بدین منظور درآغاز اثر بازدارندگی از رشد این عامل­ های زیستی باکتریای روی باکتری (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) در محیط آزمایشگاه روی محیط کشت Nutrient agar (NA) به مدت 24 ساعت بررسی شد. سپس تاثیر این عامل­ های زیستی در شرایط گلخانه تحت تیمارهای (P. fluorescens) و (B. subtilis) و ترکیب این دو عامل روی گیاه لوبیا آلوده به بیمارگر (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) در قالب طرح کاملا تصادفی و در چهار تکرار مورد بررسی قرار گرفت. پس از حدود سه هفته، شاخص‎هایی مانند وزن تر ریشه و ساقه، وزن خشک ریشه و ساقه، ارتفاع اندام های هوایی و زمینی گیاه، میزان مقاومت گیاهی و درصد نشانه­ ها (برابر دو نظام کددهی ICTA  و روش وبستر و همکاران، برای بررسی توان کنترل‌کنندگی عامل­ های زیستی اندازه ‎گیری شد.نتایج و بحث: نتایج نشان داد که این عامل ­های زیستی با تشکیل هاله ای بازدارنده در محیط کشت از رشد باکتری (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) جلوگیری کردند. قطر این هاله بازدارنده برای باکتری‎های P. fluorescens و B. subtilis به ترتیب 75/32 و 75/20 میلی متر متغیر بود. این هاله بازدارنده نشان داد؛ عامل ­های زیستی (P. fluorescens) و (B. subtilis) در محیط کشت به ­ترتیب 20 و 30 درصد رشد باکتری (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) را کاهش داداند. شدت نشانه­ های بیماری (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) روی لوبیا در شرایط گلخانه به‌ طور متوسط بیش از 63 درصد بود که تیمارهای بیولوژیک باعث کاهش این نشانه­ ها و افزایش مقاومت گیاهی شدند. در این آزمایش، تیمار ترکیبی دو عامل زیستی (P. fluorescens+B. subtilis) بیشترین تاثیر را روی کنترل بیماری داشت و نشانه­ های بیماری سوختگی معمولی لوبیا را تا 51 درصد نسبت به شاهد آلوده کاهش داد. که گیاه لوبیا را از لحاظ میزان آلودگی همانند رقم  نیمه مقاوم نشان داد. همچنین تیمارهای (P. fluorescens) و (B. subtilis) به ترتیب 74/21 و 22/15 درصد نشانه ­های بیماری را کاهش دادند.  این تغییرات به وجود آمده تحت تاثیر این عامل­ های زیستی روی وزن و ارتفاع گیاه آلوده به باکتری (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) تاثیر معنی داری در سطح یک درصد آماری ایجاد کرد. مشخص شده است. مشخص شد این عامل­ های زیستی با تولید آنتی بیوتیک (پادزی) و دیگر متابولیت ثانویه (Raijmakers and Mazzola, 2012)، تاثیر مستقیم بر رشد گیاه، تولید اکسین و سیتوکنین گیاه، تحریک سامانه مقاومت گیاهی (Nejad et al., 2000; Kilian et al., 2000) می تواند از رشد باکتری‎های بیماری‎زای گیاهی همانند (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) جلوگیری کند.نتیجه‌ گیری: عامل ­های زیستی (P. fleoroscence) و (B. subtillis) تاثیر زیادی در جلوگیری از رشد باکتری (Xanthomonas axonopodis pv. phaseoli) دارد و می‎توان از این عامل­ ها و مواد تولیدی آن‌ها برای کنترل بیماری سوختگی معمولی لوبیا بهره جست.
تخصص ها : کنترل بیولوژیک، لوبیا، سودوموناس، باسیلوس، زانتوموناس

10
بررسی تأثیر گیاه پوششی چاودار زمستانه (Secale cereale L.) بر تراکم و زیست­ توده علف­های هرز و عملکرد ذرت علوفه ­ای (Zea mays L.)
( 30 بازدید ) ( 20 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 7 - شماره 1
نویسندگان :
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: امروزه استفاده از گياهان پوششي به وسيله كشاورزان از طريق كاهش کاربرد علفكش، بهبود شرايط خاك و افزايش عملكرد گياه زراعي داراي توجيه اقتصادي مي­ باشد. در بین گیاهان مختلف، چاودار به دلیل تولید زیست ­توده متراکم و داشتن ترکیبات دگرآسیبی (آللوپاتیک)، یکی از مناسب­ترین گیاهان برای کاشت به عنوان گیاه پوششی می باشد. این آزمایش با هدف تعیین بهترین تراکم کاشت چاودار و زمان کاشت آن، برای کاهش و یـا مهار علف­هاي هرز کشتزارهای ذرت علوفه ­ای اجرا شد.مواد و روش ­ها: آزمایشی به ­صورت فاکتوریل در قالب بلوک­های کامل تصادفی در 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزي اردبیل انجام شد. عامل اول چهار تاریخ کاشت چاودار به فاصله زمانی 15 روز شامل (25 فروردین، 10 اردیبهشت، 25 اردیبهشت و 10 خرداد) و عامل دوم تراکم­ های مختلف کاشت چاودار شامل (صفر، 80، 120 و 160 کیلوگرم در هکتار) بودند. برای بررسی تاثیر گیاه پوششی چاودار بر تراکم و زیست توده علف­های هرز، دو مرحله نمونه برداری از علف­هاي هرز انجام گرفت. نخستین مرحله نمونه برداری در مرحله هشت برگی ذرت و مرحله دوم نمونه ­برداری یک هفته پیش از ظهورگل تاجی ذرت با استفاده از چهارچوب (کادر)های 5/0× 5/0 متر انجام شد. همچنین صفات وزن­تر بلال، وزن­تر ساقه، طول بلال، قطر بلال، قطر ساقه و عملکرد علوفه ­تر ذرت اندازه­ گیری شدند.نتایج و بحث: نتایج نشان داد تراکم و زیست توده علف­های هرز تحت تـاثیر اثـرهای اصلی و متقابـل تراکم کاشت × تاریخ کاشت گیـاه پوششی چاودار قرار گرفت. در این آزمایشی چاودار به علت پوشش مناسب زمین به علت پنجـه ­زنـی و خاصـیت دگرآسیبی (آللوپاتی) بیشـتر در تراکم کاشت زیاد، قادر به مهار رشـد علف­هاي هرز شد. به ­طور کلی تاریخ کشت اول چاودار (یک­ ماه پیش از کاشت گیاه زراعی ذرت) بیشترین تاثیر را در کاهش تراکم و زیست‌ توده خشک علف­های­ هرز داشته و تاریخ کشت­های دوم، سوم و چهارم از لحاظ کنترل علف­هرز به ­ترتیب در مرتبه­ های بعدی قرار گرفتند. نتایج به­ دست آمده نشان که تاریخ کاشت 25 فروردین × تراکم 160 کیلوگرم چاودار، تراکم کل علف­­های­ هرز یک­ساله و چندساله را به ­ترتیب 89، 83 و زیست­توده خشک آنها را به ترتیب 93 و 92 درصد کاهش داد. در کشـت بهـاره چاودار بدلیل عدم رفع نیاز ورنالیزاسیون این گیاه نمی­تواند بذر تولیـد کنـد و خـود بخـود در عرض چند ماه در بسیاري از مناطق از بین رفته و کنترل مناسـب علف­هاي­ هرز را فراهم می­کند. کنترل علف­هاي ­هرز توسط چاودار موجب افزایش توان رقابتی ذرت و رشد بیشتر و افزایش عملکرد علوفه­ تر و صفات وزن­ تر بلال، وزن­ تر ساقه، طول بلال، قطر بلال و قطر ساقه ذرت شد. نتایج مقایسه میانگین اثرهای متقابل نشان داد که بیشترین عملکرد علوفه و وز ن­تر بلال از تاریخ کاشت 25 اردیبهشت × تراکم کاشت 160 کیلوگرم مشاهده شد. برای صفات قطر ساقه و بلال، تاریخ کاشت 25 اردیبهشت × تراکم کاشت 80 کیلوگرم چاودار بیشترین میزان را به خود اختصاص دادند. در حالی که تاریخ کاشت 25 اردیبهشت × تراکم کاشت 120 کیلوگرم چاودار بیشترین میزان طول بلال و وزن­تر ساقه را به خود اختصاص داد. در بیشترین تراکم کاشت چاودار (160 کیلوگرم)، به­ احتمال به خاطر رقابت بیشتر چاودار با گیاه ذرت، کاهش قابلیت دسترسی گیاه ذرت به نیتروژن، آزاد سازی مواد دگرآسیبی و خنک­تر شدن خاک، کاهش محسوسی در اجزای عملکرد ذرت مشاهده شد ولی با تلفیق با تاریخ کاشت مناسب (25 اردیبهشت) ضمن کنترل بیشتر علف­های هرز درنهایت عملکرد ذرت مطلوبی به دست آمد. کاهش رشد گیاهان زراعی در اثر پسماندهای گیاهان پوششی، به ویژه غلات دانه­ ریز، با کاهش قابلیت دسترسی به نیتروژن، آزاد­سازی مواد سمی و کاهش دمای خاک ارتباط دارد.نتیجه ­گیری: به­ طور کلی در صورت تلفيق تراکم کاشت با تاریخ کاشت مناسب، استفاده از گياهان پوششي به­ ویژه چاودار گزینه مناسبی برای كنترل علف­هاي­ هرز ذرت مي­باشد.
تخصص ها : دگرآسیبی، تراکم کاشت، وزن­تر بلال، قطر ساقه.

12
شماره های منتشر شده

کلیه حقوق این وب سایت برای دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی محفوظ می باشد .