English
دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی
مشاهده جزئیات مقاله
دانلود فایل مقاله :
( 187 بازدید ) ( 36 دانلود )
اطلاعات انتشار : دوره 8 - شماره 1
نوع مقاله : مقالة‌ تحقيقي‌ (پژوهشي‌)
عنوان مقاله : بررسی تأثیر پدیده انسو بر عملکرد انگور آبی و دیم ایران
خلاصه مقاله : سابقه و هدف: عملکرد محصولات کشاورزی، از جمله متغیرهایی به شمار می‌آیند که ارتباط تنگاتنگی با ویژگی‌های اقلیمی و  آب و هوایی دارند. پديده انسو در قالب الگوهاي پيوند از دور، متغير اقليمي است كه بر عامل‌های هواشناسي، نوسان‌های اقليمي و عملکرد محصولات کشاورزی تاثیر دارد. كشور ايران يكي از سرزمين­ هاي اوليه كشت انگور در جهان به ­شمار می­ رود. از آنجايي كه سطح زير كشت و مقدار توليد انگور نسبت به دیگر محصولات باغباني بسيار چشمگير بوده و به صورت­ هاي مختلف در بازارهاي داخلي و خارجي مصرف دارد، بنابراین به لحاظ اقتصادي از معدود محصولاتي است كه مي ­تواند يكي از اقلام صادرات غير نفتي را تشكيل دهد. با توجه به اهميت عملکرد انگور، و تأثيرپذيري عملکرد محصولات زراعی و باغی از پديده انسو كه توسط محققان مختلف به اثبات رسيده است و نبود تحقيقات همانند در مورد محصولات باغی به‌ویژه انگور در ایران، تحقيق حاضر بر اين تلاش است، تا تأثیر اين پديده را در فازهاي مختلف النينو و لانينا بر مقدار عملکرد انگور آبی و دیم در سطح کشور بررسي و ارزیابی کند.مواد و روش­ ها: در این پژوهش به‌منظور بررسی و ارزیابی تأثیر پدیده انسو بر عملکرد انگور، از داده ­های وزن خوشه  انگور آبی و دیم به‌عنوان عملکرد ثبت شده در 27 استان کشور طی سال­ های 1394 - 1378 استفاده شد. برای بررسی تأثیر پدیده انسو، اطلاعات ماهانه 9 شاخص مختلف پدیده انسو  شامل SOI، PNA، NOI، NINO 3.4، NINO 1+2، NINO 3، NINO 4، MEI و TNI طی دوره آماری متناظر با عملکرد انگور (1999 تا 2015 میلادی) تهیه شد. به‌منظور شناسایی موثرترین شاخص پدیده انسو بر عملکرد انگور آبی و دیم، همبستگی بین مقدار عملکرد با هر یک از شاخص‌های پدیده انسو در ماه‌های مختلف با آزمون پیرسون در محیط نرم‌افزار SPSS بررسی شد. درنهایت نقشه‌های پهنه‌بندی با درنظر گرفتن عملکرد انگور آبی و دیم در هر یک از سال‌هاي رخداد النینو و لانینا بر پایه مناسب‌ترین شاخص پدیده انسو، ترسیم شد.نتایج و بحث: نتایج نشان داد، شاخص نینو 2+1 (NINO 1+2) در ماه فروردین به‌عنوان موثرترین شاخص پدیده انسو در تغییرپذیری‌های رفتار عملکرد انگور آبی و شاخص اقیانوس آرام آمریکاي شمالی (PNA) در ماه مرداد به‌دلیل دارا بودن بیشترین ضریب همبستگی، به‌عنوان موثرترین شاخص پدیده انسو در توجیه نوسان‌های عملکرد انگور دیم کشور معرفی شدند. مقایسه مقدار عددی همبستگی پدیده انسو با عملکرد انگور آبی و دیم نشان داد، تأثیر پدیده انسو بر تغییرپذیری‌های عملکرد انگور آبی بیش از عملکرد انگور دیم بود (633/0+ در مقابل 534/0-). میانگین عملکرد انگور در فازهای النینو و لانینای شاخص‌های منتخب نیز نشان داد که رخداد فاز لانینا منجر به افزایش 5/24 درصد عملکرد انگور آبی نسبت به فاز النینو شد. به‌طوری که میانیگن عملکرد انگور آبی در فازهای لانینا و النینو به‌ترتیب 11822 و 9490 کیلوگرم بر هکتار بود. در حالی که  میانگین عملکرد انگور دیم در فازهای لانینا و النینو به‌ترتیب 2401 و 3552 کیلوگرم بر هکتار به‌دست آمد که بیان‌گر افزایش عملکرد انگور دیم در فاز النینو نسبت به لانینا به میزان 9/47 درصد است.نتیجه ­گیری: در مجموع تأثیر پدیده انسو بر تغییرپذیری‌های عملکرد انگور آبی و دیم در سطح کشور مورد تایید قرار گرفت. لیکن تأثیر پدیده انسو بر عملکرد محصولات کشاورزی، نه تنها به نوع محصول بلکه به روش کشت و منطقه موردنظر نیز بستگی دارد. بنابراین می‌توان اظهار داشت نتایج حاصل از تاثیرپذیری عملکرد محصولات کشاورزی از پدیده انسو قابل تعمیم نبوده و در هر منطقه بسته به نوع کشت، نیاز به بررسی دارد.
تخصص ها : PNA، NINO 1+2، النینو، لانینا، انگور.
منابع : Agosta, E. and Canziani, P., 2012. Regional climate variability impacts on the annual grape yield in Mendoza, Argentina. Journal of Applied Meteorology and Climatology. 51, 993-1009.*Ahmadi, K., Gholozadeh, H., Ebadzadeh, H., Hatami, F., Hoseinpor, R., Kazeminfar, R. and Abedshah, H., 2016. Ministry of Agriculture Jihad Annual Report. Iran.Alijani, F., Karbasi, A., Mozafari, M., 2011. Survey of the effects of climate change on yield of irrigated wheat in Iran. Agricultural Economic and Development. 19 (76), 143-167.*Araujo, J., Abiodun, B. and Crespo, O., 2014. Impacts of drought on grape yields in Western Cape, South Africa. Theoretical and Applied Climatology. 123(1), 117-130.*Asadian, F., Borna, R. and Gholamali, H., 2016. Wheat crop cultivation feasibility using Boolean Logic (Case study: city of Shush). Territory. 13 (5), 1-14.Azizi, J. and Yazdani, S., 2004. Determination of advantage of Iran garden products. Journal of Agriculture Economy and Development. 41, 46-65.*Doulati Baneh, H., Ghani Shayeste, F., Noorjo, A., Saeidian, R., Jafari, H., Taimori, G. and Alizadeh, A., 2017. Introduction of superior table grape cultivars for dryland farming. Research in Pomology. 1 (2), 37-55.*Farajzadeh, M,. Ahmadi, B., Alijani, Y., Qavidel Rahimi, A., Mofidi, I. Babaeian, A., 2013. Study on variation of major teleconnection patterns (MTP) associated with Iran’s precipitatio. Journal of Climate Research. 4 (15), 31-45.*Ghazvini, A., Veisi, H., Mahdavi Damghani, A., Khoshbakht, K. and Nejatian, M. 2012. Study of sustainability status in vineyards of takestan county by using Framework for Evaluation Sustainable Land Management (FESLM).  Journal of Agroecology. 1 (2), 104-115.*Jones, J.W., Hansent, J.W., Royce, F.C. and Messina, C.D., 2000. Potential benefits of climate forsecasting to agriculcure."Agriculture, Ecosystems and Environment. 82, 169– 184.*Khorshid Doust, A.A. and Ghavidel Rahimi, Y., 2006. Assessment of ENSO Phenomena influence on seasonal rainfall variability Azarbaijan using multivariate ENSO index. Geography Research. 57, 15-26.*Koocheki, A. and Nassiri Mahallati, M., 2016. Climate change effects on agricultural production of Iran: II. Predicting Productivity of Field Crops and Adaptation Strategies. Iranian Journal of Field Crops Research. 14 (1), 1-20.*Lansigan, F.P., Santos, W.L. and Coladilla J.O., 2000. Agronomic impacts of climate variability on rice production in the Philippines. Agriculture, Ecosystems and Environment. 82, 129-137.*Meza, F.J., Wilks, D.S., Riha, S.J. and Stedinger, J.R., 2003. Value of perfect forecasts of sea surface temperature anomalies for selected rain-fed agricultural locations of Chile. Agricultural and Forest Meteorology. 116, 117–135.*Mohammadi, H., Afsharmanesh, H. and Khalili, M., 2010. Evaluation of NSO effect on Drought and Wet of Boosher Station. Quarterly Geographical Journal of Chashmandaz-E- Zagros. 2 (4), 69-82 (In Persian with English abstract).*Mohammadpoor, M., 2012. Assessment of Weather Parameters on Rain-fed and Irrigated Wheat Yield in Important Three Regions of Wheat Production. Mashhad University, Mashhad, Iran.Moron, V. and Plaut, G., 2003. The impact of ENSO upon weather regimes over Europe and the North Atlantic during Boreal winter. International Journal of Climatology. 23 (4), 363-379.*Mosaedi, A. and Kaheh, M., 2008. Assessment of precipitation effect on wheat and bare yield in Golestan province. Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources. 15 (4), 206-217.*Mosaedi, A., Mohammadi, S. and Ghabaei Sough, M.,  2015. Modeling rain-fed wheat and barley based on meteorological features and drought indices. Journal of Water and Soil. 29 (3), 730-49.*Nazarifard, M., Seyfi, K. and Moemeni, R., 2007. Evaluation of geostatistical methods and Tisen in estimation of evapotranspiration changes (Case study: Hamedan province). In Proceedings 9th Irrigation and Evaporation Reducing, 5th-7th Feb, Kerman, Iran. pp. 1-8.Noori, O., 2015. Spatial variability assessment of essential soil and plant variables to sitespecific crop management in olive orchards. Journal of Agroecology, 2 (5), 109-127.*Ozkan, B. and Akcaoz, H., 2002. Impacts of climate factors on yields for selected crops in southern Turkey. Mitig Adapt Strat Glob Change .7, 367–380.*Parhizkari, A., Mahmoodi, A. and Shokat Fadaee, M., 2017. Economic analysis of the effects of climate change on available water resources and agricultural products in the watersheds of Shahrood. Journal of Agricultural Economics Researches. 9 (1), 23-50.Rollenbeck, R. and Anhuf, D., 2007. Characteristics of water and energy balance in an Amazonian lowland rainforest in Venezuela and the impact of the ENSO cycle. Journal of Hydrology. 337, 337-390.*Sabziparvar, A.A. and Tanian. S., 2013.  The impact of ENSO event on reference crop evapotranspiration variability in some typical cold climates of Iran. Journal of Water and Soil. 27 (1), 131-144.*Sabziparvar, A.A., Torkaman, M. and Maryanaji, Z., 2013. Investigating the effect of agroclimatic indices and variables on optimum wheat performance (Case study: Hamedan province). Journal of Water and Soil. 26 (6), 1554-1567.*Tavakoli, A., 2011. Estimation of reference evapotranspiration under lack data conditions (Case study: North Khorasan province). MS.c. Thesis. Mashhad University, Mashhad, Iran.Trenberth, K.E., 1997. The definition of El Niño. Bulletin of the American Meteorological Society, 78(1), 2771-2777.*Yousefi, N. and Hajjam, S. ,2012. The study of ENSO phenomena effect on climatic parameters of temperature and Precipitation of Ghazvin Plain (Case study of Qazvin Plain). Geographic Space. 12 (39), 195-210.*Zare Abyaneh, H. and Bayat Varkeshi, M., 2012. Study of the number of rainy days and effect of ENSO phenomenon at the country level. Journal of Water and Soil Conservation. 19(1), 21-40.*Zareabyaneh , H., Bayat Varkeshi , M. and Ildoromi, A., 2011. Assessment of the effect of some climatic parameters, and ENSO phenomenon on wheat and barley yield (Case study: Region of Hamedan) . Iranian Water Research Journal. 5 (9), 181-192.*Zareabyaneh, H. and Bayatvarkeshi, M., 2014. Statistical analysis of long-term trend of performance, production and cultivated area of 17 field crops Khorasan Razavi Province .  Iranian Journal of Field Crops Research. 12 (3), 403-416.*Zareabyaneh, H., Bayatvarkeshi, M., Sabziparvar, S., Maroofi, S. and Ghasemi, A., 2010. Evaluation of different reference evapotranspiration methods and their zonings in Iran. Physical Geography Research Quarterly. 74, 95-110.*
شماره صفحه :
از 45 تا 60


نویسندگان مقاله :
نویسندهترتیب نویسندهدانشگاه / سازمان/ موسسهدانشگاه / سازمان/ موسسه ( لاتین )سمتپست الکترونیکیمدرک تحصیلی
مریم بیات ورکشی
(نویسنده مسئول)
1دانشگاه ملایر  m.bayat.v@malayeru.ac.ir 
کورش محمدی 2شرکت مهندسی اوربیت، تورنتو  m.bayat.v@malayeru.ac.ir 
حمید نوری 3دانشگاه ملایر  m.bayat.v@malayeru.ac.ir 

کلیه حقوق این وب سایت برای دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی محفوظ می باشد .