English
دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی
مشاهده مقالات شماره
 دوره3،شماره2
 
1
بررسي شاخص‌ هاي جمعيتي به منظور تهيه نقشه پراکنش علف‌هاي‌ هرز مزارع ذرت استان کرمانشاه
( 1369 بازدید ) ( 199 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : بررسي شاخصهاي جمعيتي به منظور تهيه نقشه پراکنش، علف‌هاي هرز مزارع ذرت استان کرمانشاه در سال زراعي 1388 انجام شد، برای اجرای آن 48 مزرعه ذرت در شهرستانهاي مختلف استان کرمانشاه بر پایه سطح زير کشت اين گیاه زراعی در هر شهرستان برای نمونه برداري انتخاب شد. پس از نمونه برداري از علف هاي هرز بر پایه يك روش استاندارد، شاخصهاي جمعيتي گونه هاي مختلف علف هاي هرز بر پایه روابط ارائه شده محاسبه شد. با استفاده از مختصات جغرافيايی مزارع مورد ارزيابی و اطلاعات جمع آوري شده مربوط به علف هاي هرز، نقشه پراكنش گونه هاي علف هاي هرز در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي توليد شد. براي بررسي شباهت شهرستان‌هاي مختلف استان كرمانشاه از نظر تنوع گونه اي و يكنواختي علف هاي هرز از روش تجزيه خوشه اي استفاده شد. نتايج به دست آمده نشان داد پهن برگ هاي غالب مزارع ذرت استان کرمانشاه به ترتيب اهميت تاج خروس ريشه قرمز Amaranthus retroflexus، سلمه تره Chenopodium album، پيچک صحرايي Convolvulus arvensis، عروسک پشت پرده Physalis alkekengi و خرفه (Portulaca oleracea) بودند. باريک برگهاي غالب مزارع ذرت استان کرمانشاه هم به ترتيب اهميت چسبک Setaria viridis  قياق Sorghum halepense و سوروف Echinochloa crus – galli بودند. بررسی هاي جامعه شناختي مزارع ذرت استان كرمانشاه برپایه شاخص تنوع گونه­ اي شانون-وینر، شهرستان هاي مختلف اين استان را در سه خوشه گروه بندي كرد. مقايسه‌های انجام شده با آزمون t نيز نشان داد كه شهرستان هاي مختلف استان از نظر تنوع گونه اي نسبت به هم تفاوت آماري معني داري دارند.  نتايج به دست آمده در مورد شاخص شباهت سورنسون نشان داد كه در بین شهرستانهای استان کرمانشاه شهرستان قصرشيرين با گيلان غرب بيشترين تشابه گونه اي (82/0) را داشت، در حالي كه شهرستان كرند با دو شهرستان قصرشيرين و گيلان غرب هيچ گونه علف هرز مشتركي نداشته، كمترين ميزان تشابه گونه اي را نشان دادند. بر پایه شباهتها وتفاوتهاي به دست آمده از جامعه علف هاي هرز مزارع ذرت استان کرمانشاه مي توان براي شهرستانهاي همسان از لحاظ شاخصهاي جمعيتي شیوه نامه يكساني را براي مديريت علف هاي هرز مزارع ذرت تدوين و اجرا کرد.
تخصص ها : سامانه اطلاعات جغرافيايي، شاخص هاي جمعيتي، تنوع ، یکنواختی، تراکم.

2
ارزیابی تراکم، تنوع و ساختار جامعه علف‏های‌ هرز گندم‌ زارهای آبی اقلیم‌ های مختلف کشور
( 1212 بازدید ) ( 223 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : به منظور شناسايي و تعيين تراکم و غالبيت علف هاي هرز گندم‌زارهای آبی در کشور، 4126 گندم‌زار آبی در 7 اقلیم موجود در کشور (بر پایه تقسیم بندی سیلیانینف) بررسي شد. در مجموع، شمار 496 گونه علف هرز از 42 خانواده گياهي در گندم‌زارهای آبی کشور شناسايي شده بود. از نظر تراکم، اقلیم­های نیمه­ خشک خفیف، مرطوب، نیمه مرطوب، نیمه خشک میانه، نیمه خشک شدید، خشک و فراخشک و از نظر تنوع (بر پایه شاخص تنوع شانون وینر) اقلیم­های نیمه خشک میانه، نیمه خشک خفیف و نیمه خشک شدید، مرطوب، نیمه مرطوب، خشک و فراخشک به ترتیب بالاترین میزان را به خود اختصاص دادند. از 496 گونه شناسايي شده، 280 گونه (34/56%) به پنج خانواده Asteraceae,Poaceae,Fabaceae,Brassicaceae و Caryophyllaceae تعلق داشتند که به ترتيب با 76، 69، 67، 44 و 24 گونه بالاترین تنوع در گندم‌زارهای در سطح کشور را داشتند. از نظر فراوانی، علف هاي هرز پيچک صحرائي (Convolvulus arvensis) با 9/81 درصد و یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana) با 9/59 درصد بالاترین فراوانی را داشته و به ترتیب به عنوان علف هاي هرز مشکل­ ساز و در حال گسترش گندم‌زارهای آبی کشور شناخته شدند. همچنین اقلیم­ های نیمه خشک میانه، نیمه خشک خفیف، نیمه خشک شدید، مرطوب، نیمه مرطوب، خشک و فراخشک به ترتیب جایگاه اول تا ششم از نظر غنای گونه­ ای شمار گونه علف هرز داشتند. بر پایه شاخص سورنسون نیز بالاترین یکنواختی گونه ­ای بین اقلیم نیمه خشک میانه با دو اقلیم نیمه خشک شدید و نیمه خشک خفیف و پایین­ترین یکنواختی گونه­ ای بین دو اقلیم نیمه خشک میانه و خشک دیده شد.
تخصص ها : تنوع، شاخص شانون- وینر، غنای گونه­ ای، فراوانی، گندم.

3
بررسی و ارایه الگوی کشت بهینه در دیم‌ زارهای استان آذربایجان شرقی
( 1530 بازدید ) ( 288 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : برنامه ریزی دقیق تولید، مستلزم برآورد مناسب عملکرد کمی و کیفی گیاهان زراعی است. به­ این ترتیب می­توان برای گسترش یا کاهش کشت یک گیاه زراعی یا دیگربرنامه ریزیهای مرتبط با نظامهای کشت و  تولید درسطوح کلان به نوعی پیش آگاهی دست یافت. به­ منظور بررسی الگوی کشت بهینه در استان آذربایجان­ شرقی، قابلیت (پتانسیل) تولید گياهان زراعی گندم، جو، نخود و گلرنگ بر پایه تجزیه و تحلیلِ عرضه و تقاضای منابع،مورد ارزیابی قرار گرفت. قابلیت تولید از مدل ارایه شده توسط سازمان خوار و بار کشاورزی (فائو) محاسبه شد. در این روش فرض براین است که رقم، پر محصول می­ باشد و محدودیت­های آب، خاک، آفات و بیماری­ها وجود ندارد. برای تشکیل لایه­ های اطلاعاتی از روش­­ معین IDW و روش زمین­ آماری کریجینگ استفاده شد. پهنه­ بندی قابلیت (پتانسیل) تولید با همپوشانی لایه­ های حاصل در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی صورت گرفت. اعتبار مدل با خطای مربع میانگین ریشه و شاخص توافق ویلموت سنجیده شد. مقادیر برآورد شده در مورد گندم و جو (71/0=2R) از مقدار حقیقی اندکی کمتر و در مورد نخود و گلرنگ (50/02R) کمی بالاتر بودند، اما منطقه مورد بررسی برای هر چهار گیاه زراعی ظرفیت تولید قابل قبولی داشت. اراضی استان، برای کشت گندم و جو دیم نیز دارای تناسب نسبی بود.شرایط برای کشت نخود کمی مناسب تشخیص داده شد و اراضی نامناسب برای کشت گلرنگ در بالاترین حد قرار داشت. پتانسیل تولید گندم و جو در بیشتر مناطق توانایی متوسط به بالا نشان داد. نخود در شمال شرق استان توان تولید بالاتری داشت و گلرنگ این وضعیت را در غرب و شمال­ غرب استان نشان داد. نگرش بهره­ وری خاص براي هر گياه و عام براي همه گیاهان و برای پیش فرض (سناریو­) های مختلف الگوی­ کشت محاسبه شدو بر پایه آن الگوی کشت مناسب تعیین شد. نگرش بهر­ه­وری عام محاسبه شده نشان­ داد، الگوی کشت جو- نخود-گلرنگ دارای بالاترین میزان بوده و پس از آن ترکیب­های گندم- نخود و جو- نخود در اولویت قرار داشتند.
تخصص ها : پهنه­ بندی، زمين­ آمار، قابلیت عملکرد، نگرش بهره­ وری خاص و عام.

4
بررسی رشد و عملکرد گیاه دارویی همیشه بهار (Calendula officinalis L) در شرایط همزیستی با قارچ میکوریزا آربسکولار و تنش فلزهای سنگین
( 1346 بازدید ) ( 258 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : به منظور بررسی تاثیر فلزهای سنگین سرب و کادمیوم و قارچ میکوریزا بر ویژگی‌های رشد و عملکرد گیاه دارویی همیشه بهار آزمایشی به صورت عاملیل در قالب طرح بلوک‏های کامل تصافی با دو عامل و چهار تکرار در گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال 1391 اجرا شد. قارچ میکوریزا در دو سطح تلقیح و بدون  تلقیح با قارچ میکوریزا و فلزهای سنگیندر پنج سطح بدون فلز، سرب 150 میلی گرم در کیلو گرم خاک، سرب 300 میلی گرم در کیلو گرم خاک، کادمیوم 40 میلی گرم در کیلو گرم خاک و کادمیوم 80 میلی گرم در کیلو گرم خاک در نظر گرفته شدند. ویژگی‌های مورد بررسی شامل زمان آغاز غنچه‏ دهی و آغاز گلدهی، ارتفاع بوته، شمار شاخه ‏های جانبی در بوته، شمار برگ در بوته، سطح برگ بوته، قطر یقه، شمار گل دربوته، قطر گل، وزن تر و خشک بوته، وزن تر و خشک گل بودند. نتایج نشان داد که ویژگی‌های اندازه گیری شده در گیاهان تلقيح شده با قارچ میکوریزا به طور معنی‏داری بیشتر از گیاهان بدون تلقيح با ميكوريزا بودند و افزایش غلظت فلزهای سرب و کادمیوم تاثیر منفی بر مقادیر ویژگی‌های مورد بررسی به استثنای ارتفاع گیاه داشت. به گونه ای که با افزایش غلظت سرب ارتفاع گیاه اندکی افزایش یافت اما معنی‏دار نبود. فلز کادمیوم درغلظت 80 میلی گرم در کیلوگرم خاک تاثیر قابل ملاحظه ای بر رشد رویشی و زایشی همیشه بهار داشت و کمترین مقدار همه‌ی ویژگی‌های مورد بررسی در گیاهان بدون قارچ  میکوریزایی آلوده به کادمیوم 80 میلی گرم در کیلو گرم خاک بدست آمد. همچنین در این تیمار، گیاهان وارد مرحله زایشی نشدند. در نهایت تلقیح گیاهان با قارچ میکوریزا همراه با بدون  کاربرد فلزهای سنگین منجر به بهبود رشد و عملکرد گیاه شد.
تخصص ها : تلقیح تنش‏ های بدون زنده، سرب، رشد زایشی کادمیوم.

5
ارزيابي جذب و کارايي مصرف تشعشع در کشت مخلوط گياه دارويي گل گاوزبان اروپايي (Boragoofficinalis L) و لوبيا (Phaseolus vulgaris L).
( 1274 بازدید ) ( 114 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : تجمع مادة خشك گياهان ارتباط خطي با تشعشع فعال فتوسنتزي (PAR) تجمعي دارد و يکي از راهکارهاي افزايش جذب تشعشع در نظام‌های زراعي استفاده از کشت مخلوط است.با همین هدف، به منظور ارزیابی اثرگذاری‌های کشت مخلوط ردیفی و نواری بر میزان جذب و کارایی مصرف تشعشع لوبیا و گل گاوزبان اروپایی، آزمايشي در مزرعه تحقيقاتي دانشکده کشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد در سال زراعي 89-1388، در قالب طرح بلوک­هاي کامل تصادفي با سه تکرار اجرا شد. تيمارها شامل چهار تيمار مخلوط رديفي و نواری یعنی يک رديف لوبیا و يک رديف گاوزبان (1:1)، دو رديف لوبیا و دو رديف گاوزبان (2:2)، سه رديف لوبیا و سه رديف گاوزبان (3:3) و چهار رديف لوبیا و چهار رديف گاوزبان (4:4) و کشت خالص دو گیاه بود.نتايج نشان داد که شاخص سطح برگ، تجمع مادة خشک و كارايي مصرف تشعشع لوبیا و گل گاوزبان اروپایی در همه تيمارهاي کشت مخلوط نسبت به تك­ كشتي افزايش پيدا كرد. اثرگذاری‌های تکميل­ کنندگي کشت مخلوط بر صفات مورد بررسي براي لوبیا بيشتر از گل گاوزبان اروپایی بود. ميانگين كارايي مصرف تشعشع لوبیا در طول فصل رشد از 77/0 در الگوی چهار ردیفی تا 50/1 گرم بر مگاژول در تيمار دو ردیف لوبیا+ دو ردیف گل گاوزبان اروپایی و ميانگين كارايي مصرف تشعشع گل گاوزبان اروپایی نيز از 63/0 گرم بر مگاژول در الگوی چهار ردیفی تا 34/1 گرم بر مگاژول برای تیمار دو ردیف لوبیا+ دو ردیف گل گاوزبان اروپایی متغير بود. بالاترين شاخص سطح برگ لوبيا در تیمار دو ردیف لوبیا+دو ردیف گل گاوزبان اروپایی با 60/4 به دست آمد. به طور کلی، نتایج نشان داد که کشت مخلوط ردیفی و نواری لوبیا با گاوزبان اروپایی باعث افزایش کارایی مصرف نور شده است؛ به طوری که بهترین نتایج برای الگوی دو ردیفی دیده شد.
تخصص ها : جذب تشعشع، شاخص سطح برگ، کشت مخلوط رديفي، مادة خشک کل.

6
تاثیر کاربرد هیدروژل سوپرجاذب رطوبت در خاک و محلول‌پاشی اسید هیومیک بر برخی ویژگی‌های آگرو­اکولوژیکی لوبیا (Phaseolus vulgaris L) در شرایط مشهد
( 1507 بازدید ) ( 136 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : در سال­های اخیر، توجه به‌ سلامت گیاهات غذایی به­ ویژه حبوبات که از جمله ­ی مهم‌ ترین منابع پروتئینی در سطح جهان به شمار می­روند، به میزان قابل­ توجهی افزایش یافته است. به‌منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف سوپرجاذب رطوبت و اسید هیومیک بر برخی ویژگی‌های کمی و شاخص­های رشدی لوبیا (Phaseolus vulgarisL) آزمایشی در سال زراعی 91-1390 در مزرعه­ ی تحقیقاتی دانشکده­ ی کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، به‌ صورت کرت­های خردشده نواری در قالب طرح پایه­ ی بلوک‌های کامل تصادفی و با سه تکرار انجام شد. عامل‌های آزمایشی شامل سه سطح مختلف سوپرجاذب (صفر، 40 و 80 کیلوگرم در هکتار) به‌ عنوان عامل اصلی، دو سطح اسید هیومیک (صفر و 3 کیلوگرم در هکتار) به‌عنوان عامل فرعی و دو سطح آبیاری (مدار آبیاری 7 و 14 روز) به‌عنوان عامل نواری بودند. نتایج آزمایش نشان داد که تاثیر متقابل سوپرجاذب و اسید هیومیک بر عملکرد دانه معنی­ دار بود، به‌طوری‌که بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ­ترتیب در تیمارهای 80 کیلوگرم در هکتار سوپرجاذب به­ علاوه­ ی اسید هیومیک (9/3475 کیلوگرم در هکتار) و بدون­ کاربرد سوپرجاذب بدون اسید هیومیک (6/1710 کیلوگرم در هکتار) بدست آمد. تاثیر متقابل سوپرجاذب و مدار آبیاری به‌طور معنی ­داری بر تجمع ماده­ ی خشک تأثیر داشت، به‌ طوری‌که مدار آبیاری 7 روز در همه‌ی سطوح سوپرجاذب مورد بررسی نسبت به مدار آبیاری 14 روز برتر بود و تجمع ماده­ی خشک را در هر یک از سطوح صفر، 40 و 80 کیلوگرم در هکتار سوپرجاذب به ­ترتیب 15، 9 و 11 درصد افزایش داد. نتایج تاثیر متقابل اسید هیومیک و مدار آبیاری نشان داد که کاربرد اسید هیومیک در مدار آبیاری 7 و 14 روز به ­ترتیب منجر به افزایش 11 و 14 درصدی شاخص سطح برگ شد. در بررسی تاثیر متقابل سه­ گانه­ ی سوپرجاذب، اسید هیومیک و مدار آبیاری بر سرعت رشد گیاه دیده شد که در شرایط کاربرد و بدون کاربرد اسید هیومیک و در هر دو مدار آبیاری 7 و 14 روز، با افزایش میزان مصرفی سوپرجاذب، سرعت رشد گیاه افزایش یافت. به‌طور کلی با توجه به یافته ­های این پژوهش، به نظر می‌رسد می‌توان با استفاده از نهاده‌های بوم شناختی (اکولوژیک) ضمن کاهش مصرف کودهای شیمیایی و مخاطره‌های زیست‌محیطی ناشی از آنها، پایداری تولید را در درازمدت حفظ کرد.
تخصص ها : پایداری تولید، تجمع ماده­ ی خشک، حبوبات، سلامت گیاه، نهاده­ ی بوم شناختی (اکولوژیک).

7
بررسی تاثیر گیاهان پوششی و تقسیط نیتروژن بر تراکم و زیست توده علف‌های‌ هرز و عملکرد ذرت علوفه ای
( 1265 بازدید ) ( 121 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 3 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : به منظور بررسی امکان استفاده از گیاهان پوششی در کنترل علف های هرزدر زراعت ذرت علوفه ای، آزمایشی در سال 1391 درايستگاه تحقيقات كشاورزي (سامیان) اردبيل به صورت فاکتوریل سه عاملی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام  شد. تیمارها شامل عامل اول کشت چاودار، ماشک گل خوشه­ای، شبدر برسیم به صورت گیاه پوششی و شاهد (کشت ذرت بدون گیاه پوششی با اعمال و بدون اعمال وجین) بود. عامل دوم شامل تقسیط کودنیتروژن از منبع اوره به میزان 225کیلوگرم در هکتاربا2سطح، سطح دو بار کوددهی(نیمی درهنگام کاشت+نیمی درمرحله8 تا 10 برگی ذرت)، و سطح سه بار کوددهی(3/1درهنگام کاشت+3/1 درمرحله8 تا 10 برگی+3/1یک هفته پیش ازظهورگل تاجی ذرت) بود که به صورت تقسیط مورد نظر، استفاده شد. عامل سوم مراحل نمونه برداری از علف های هرز شامل مرحله اول 60 روز و مرحله دوم 90 روز پس از کشت ذرت انجام گرفت.نتایج تجزیه مرکب نشان داد گیاه پوششی چاودار، ماشک گل خوشه ای و شبدر برسیم زیست توده خشک علف های هرز یکساله سلمه تره و تاج خروس را در مقایسه با شاهد (بدون وجین علف های هرز) به ترتیب 95، 88 و 70 درصد و 81، 77 و 60 درصد و تراکم آنها را به ترتیب 67، 52 و 32 درصد و 68، 55 و 26 درصد کاهش دادند. همچنین گیاهان پوششی مورد اشاره، زیست توده خشک علف های چند ساله پیچک صحرایی و مرغ را نسبت به تیمار شاهد به ترتیب 82، 79 و 62 درصد و 77، 73 و 57 درصد و تراکم آنها را به ترتیب 57، 53 و 32 و 65، 55 و 31 درصد کاهش دادند. گیاهان پوششی و تقسیط نیتروژن اثر معنی داریبر عملکرد علوفه تر ذرت داشتند. بیشترین عملکرد علوفه تر ذرت (51300 کیلوگرم در هکتار) از تیمار وجین کامل علف های هرز به دست آمد. پس از تیمار وجین، عملکرد علوفه تر ذرت در تیمار ماشک گل خوشه ای نسبت به دو گیاه پوششی دیگر با اختلاف معنی داری بیشتر بود. به طور کلی با در نظر گرفتن منافع کنترل موثر علف های هرز و تولید علوفه بیشتر، تیمار گیاه پوششی ماشک گل خوشه ای و تقسیط سه بار کود نیتروژن مناسب بود.
تخصص ها : تراکم علف هرز، گیاهان پوششی، علف های هرز یکساله، علف های هرز چند ساله.


کلیه حقوق این وب سایت برای دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی محفوظ می باشد .