English
دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی
مشاهده مقالات شماره
 دوره4،شماره2
 
1
واكاوي وضعيت مصرف انرژي در کشت بوم ­هاي رايج برنج در استان‏ هاي مازندران و گيلان: مطالعه موردي شهرستان بابلسر و لاهيجان
( 861 بازدید ) ( 52 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : در اين تحقيق شاخص‏ هاي انرژي در کشت‏ بوم ‏هاي برنج استان مازندران (شهرستان بابلسر) و گيلان (شهرستان لاهيجان) در سال 1389 بررسی شد. اطلاعات به دست آمده از 140 شالیزار در دو استان با استفاده از پرسشنامه و به صورت چهره به چهره گردآوري شده است. شالیزارها بنابر روش نمونه گيري تصادفي انتخاب شدند. يافته ­ها نشان داد، کل انرژي ورودي و خروجي به شالیزارهای لاهيجان به ترتيب، 3/43254 و 16/122913 مگاژول و به شالیزارهای بابلسر 22/40342 و 7/127182 مگاژول بودکه در گيلان بيشترين سهم انرژي ورودي مربوط به آب (39%)، نيروي الکتريسيته (24%) و کود نيتروژنه (19%) و در استان مازندران مربوط به انرژي آب (41%)، کود نيتروژنه (19%)، الکتريسيته (14%) بود. نتايج همچنين نشان داد که کارايي انرژي اين کشت‏ بوم‏ ها در گيلان به ترتيب 84/2، بهره‏ وري انرژي 10/0 و نسبت انرژي آب 39% و در استان مازندران اين شاخص ‏ها به ترتيب 15/3 ، 11/0 و 41%  بود. بنابر اين نتايج مشخص شد که استفاده از روش آبياري غرقابي و همچنين استحصال آب از منابع زيرزميني توسط پمپ‏ هاي الکتريکي نهاده آب‏ سبب شده است که آب بيشترين سهم را در بين انرژي‏هاي ورودي به کشت‏ بوم ‏ها دارا باشد، موضوعي که خود باعث افزايش مصرف انرژي در واحد سطح و همچنين کاهش کارايي و بهره ‏وري انرژي شده است. بر اين پایه استفاده از فناوری جديد براي مديريت بهتر منابع آبي پيشنهاد شد.
تخصص ها : انرژي، بهره‏ وري انرژي، کارايي انرژي، انرژي ورودي، انرژي خروجي.

2
مکان گزینی اراضی مستعد کشت بادام دیم با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی(GIS) (مطالعه موردی: حوضه آبخیز فاروب رومان در شهرستان نیشابور)
( 1105 بازدید ) ( 128 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : امروزه كشاورزي يكي ازمهم­ترين بخش‌هاي اقتصادي كشوربه شمارمي‌آيدهدف ازاين تحقيق شناخت عامل­ها ومشخصه­ های موثردركشت بادام دیم درحوضه آبخیز فاروب رومان در شهرستان نیشابوربه منظورپهنه‌بندي مناطق مستعدكشت با استفاده ازقابليت‌هاي سامانه­ اطلاعات جغرافیایی درقالب يك تحليل مكاني جامع مي‌باشددرآغازبراي هريك ازنيازهاي بادام دیم دو لایه به­ صورت دو مدل بولین وفازی، جداگانه به كمك سامانه‌هاي اطلاعات جغرافيايي تهيه شد، اين لايه‌ها شامل عامل­های اقتصادی (فاصله از روستا، جاده و کاربری اراضی)، عامل­های ارتفاع، شیب و جهت شیب (توپوگرافی)، عامل­های اقلیمی (لایه‌ی همدما، همباران و لایه سیل‌ خیزی حوضه)، مشخصه­ های خاک (گروه‌های هیدرولوژیکی خاک و نفوذپذیری سازندهای زمین شناسی) می‌باشد. تلفيق لايه‌هاي یادشده به كمك دومدل بولین و فازی به صورت همپوشانی انجام شد و در نهایت نقشه‌ي تعيين مناطق مستعدكشت بادام ديم به دو صورت بولین و فازی ارائه شد. نتایج به­ دست آمده، قابلیت بالای اراضی منطقه برای کشت بادام دیم و همچنین انعطاف پذیری بیشترو عملکرد بهتر روش فازی نسبت به روش بولین برای مکان یابی مناطق مستعد کشت بادام را نشان می‌دهد
تخصص ها : پهنه­ بندی، تحلیل مکانی، مدل فازی و بولین.

3
تبیین تاثیر تغییر غلظت و جذب عناصر غذایی پرمصرف، کارایی اقتصادی کوددهی و مصرف نیتروژن در تولید گیاه دارویی اسفرزهPlantago ovata Forssk.)  با کاربرد تیمارهای مختلف کود آلی و شیمیایی
( 996 بازدید ) ( 68 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : به منظور بررسی و تبیین تاثیر میزان كود آلي و شيميايي بر غلظت و جذب برخي عناصر غذايي پر مصرف، كارايي مصرف نيتروژن و كارايي اقتصادي كوددهي در توليد گياه دارویی اسفرزه، آزمایشی بهصورت بلوک کامل تصادفی با 7 تیمار و 4 تکرار در کشتزار تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال 1390 اجرا شد. تیمارهای کودی شامل سه سطح نيتروژن قابل دسترس (30، 60  و 90 كيلوگرم در هكتار) از منبع كود گاوي، سه سطح نيتروژن (30، 60 و 90 كيلوگرم در هكتار) از منبع كود اوره و همچنين تيمار شاهد (بدون مصرف كود) بودند. نتایج نشان داد که كوددهي غلظت نيتروژن و پتاسيم دانه و نیز جذب نيتروژن، فسفر و پتاسيم دانه را بهطور معنيداري افزايش داد (۰۵/۰P). غلظت نيتروژن دانه و جذب آن در شرايط کاربرد كود اوره نسبت به كود گاوي برتري معنيداري داشت (۰۵/۰P). اما جذب فسفر و پتاسيم در شرايط کاربرد كود گاوي بهتر بود، به طوری که جذب این دو عنصر در تيمار 90 كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود گاوي به ترتیب 8/7 و 24/57 گرم بر کیلوگرم بود. به طور كلي بيشترين غلظت و جذب عناصر و كارايي فيزيولوژيكی و بازيافت نيتروژن با تیمار 90 كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود اوره و يا كود گاوي به­دست­آمد. اگرچه كارايي زراعی دو كود تفاوت معني­داري نداشت ولي کارایی فیزیولوژیکی و بازيافت نیتروژن و همچنین كارايي اقتصادي دو کود دارای تفاوت معنیداری بودند. بنابراین می­توان اظهار داشت که برتری کیفیت دانه تولیدی این محصول از لحاظ فسفر و پتاسیم در شرایط کاربرد کود گاوی به همراه برابری کارایی مصرف نیتروژن در کود آلی با کود شیمیایی بیانگر نقش بوم­شناختی (اکولوژیکی) برجسته کاربرد کود دامی در تولید گیاه دارویی اسفرزه و ضرورت ارزشگذاری کیفیت محصولات ارگانیک می­باشد.
تخصص ها : ارگانیک، كارايي زراعی نیتروژن، پتاسیم، فسفر، جذب عناصر غذایی.

4
بررسی و ارزیابی تاثیر فاصله کاربرد باکتری‌های حل‌کننده فسفر با آبیاری بر جذب فسفر و عملکرد گندم
( 860 بازدید ) ( 74 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : حل کننده­ های  فسفات دسته مهمی از باکتریها در کودهای زیستی هستند که می توانند در خاکهای آهکی ایران که تثبیت فسفر بسیار بالا و کارایی کودهای شیمیایی پایین است، بسیار سودمند و مؤثر واقع شوند. در بسیاری از موارد، بین کاربرد باکتری‌ها و آبیاری در کشتزار فاصله می افتد (به­ ویژه در اراضی بزرگ و دیمزارها) که تاثیر این فاصله (بودن باکتری در خاک خشک) بر کارایی باکتریهای حل کننده فسفات تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. به منظور ارزیابی بقا و کارآیی باکتری‌های حل کننده فسفر در ریشه­ گاه (ریزوسفر) گندم در فاصله ­های مختلف کاربرد باکتری تا آبیاری کشتزار، آزمایشی در سال 1386 در یک خاک لومی درگلدان در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس به صورت فاکتوریل،در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد.در این آزمایش دوعامل الف-نوع باکتری مورد استفاده در دو سطح1- (Bacillus subtilis)2- (Pseudomonas putida) وب–فاصله‌یافزودن باکتری تا آبیاریدر 5 سطح :1- کاربردباکتری یک هفته پیش از آبیاری 2- کاربردباکتری دو روز پیش از آبیاری 3- کاربردباکتری روز پیش از آبیاری 4- کاربردباکتری بدون ­فاصله پیش از آبیاری 5- کاربردباکتری در رطوبت کشتزار، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان داد که، بالاترین عملکرد دانه در تیمار کاربرد باکتری در ظرفیت زراعی به­ دست آمد، ولی از نظر آماری اختلاف معنی‌داری بین این تیمار و تیمارهای کاربرد باکتری بدون­ فاصله، یک و دو روز پیش از آبیاری وجود نداشت. استفاده هر دو باکتری یک هفته پیش از آبیاری (یا بارندگی) بر عملکرد دانه گندم به­ کلی بی تاثیر بود؛ از این­رومی‌توان به کشاورز توصیه کرد که پس از استفاده از باکتری‌های سودوموناس و باسیلوس مورد استفاده می تواند آبیاری را درنهایت دو روز به تعویق بیاندازد. کل فسفر جذب شده در گیاه گندم در تیمار کاربرد باکتری در ظرفیت زراعی در بالاترین میزان بود
تخصص ها : باسیلوس، سودوموناس، حل کننده­ های فسفر، خشکی.

5
ارزیابی کارآیی مصرف انرژی و شاخص ­های اقتصادی در نظام تولید گلرنگ (Carthamus tinctoriusL) در استان اصفهان
( 1238 بازدید ) ( 74 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : مصرف بهینه انرژی در بوم‌نظام‌های کشاورزی باعث کاهش چالش­های زیست محیطی، جلوگیری از نابودی منابع باارزش طبیعی و تقویت کشاورزی پایدار به عنوان یک نظام تولید اقتصادی می‌شود. بنابراین، این بررسی به منظور ارزیابی کارایی انرژی و شاخص‌های اقتصادی تولید گلرنگ تابستانه در نظام‌های کشت متداول استان اصفهان در سال زراعی 91-90 انجام شد. داده‌ها با استفاده از آمار و اطلاعات سازمان جهاد کشاورزی استان و گفتگوهای رو در رو با کشاورزان گلرنگ‌کار گرد‌آوری شد و سپس شاخص‌های اقتصادی و انرژی با استفاده از داده‌های مربوط به نهاده‌ها و ستاده‌ها و معادل‌های هر واحد، برآورد و محاسبه شد. نتایج نشان داد که کل انرژی نهاده‌های به کار برده شده در نظام تولید گلرنگ برابر 39145 مگاژول در هکتار (3/66% انرژی مستقیم، 7/33% انرژی غیر مستقیم، 1/19% انرژی قابل تجدید و 9/80% انرژی غیر قابل تجدید)،کل انرژی خروجی 66950 مگاژول در هکتار و میزان کارایی انرژی (نسبت ستاده به نهاده) 71/1 بود. بیشترین انرژی مصرفی در نظام تولید گلرنگ به ترتیب سوخت فسیلی(1/44%)، کود نیتروژن (2/22%) و آب آبیاری (9/14%) بود. درآمد ناخالص و خالص در کشتزارهای گلرنگ به ترتیب برابر 8/943 و 7/115 دلار در هکتار، نسبت سود به هزینه برابر 09/1 و بهره‌وری تولید 76/1 کیلوگرم بر دلار بود. بنابر نتایج این بررسی به نظر می­رسد کشت و تولید گلرنگ در منطقه مورد ارزیابی از نظر بهره­وری انرژی و شاخص­های اقتصادی دارای وضعیت مطلوبی نیست.
تخصص ها : انرژی قابل تجدید، انرژی مستقیم، فشردگی انرژی، نسبت سود به هزینه‌ها.

6
ارزیابی نقش تیمارهای کودی بر ویژگی­های رشدی و عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی رازیانه (Foeniculum vulgareL.
( 902 بازدید ) ( 50 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : به منظور ارزیابی ویژگی­های رشدی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه و اسانس گیاه دارویی رازیانه (Foeniculum vulgareL.) تحت تأثیر تیمارهای کودی، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 89-1388، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل F1: کود شیمیایی (نیتروژن، پتاسیم و فسفر به ترتیب برابر با 100، 60 و 100 کیلوگرم در هکتار)، F2: کود زیستی+2/1 F1F3: کود زیستی، F4: کود دامی (30 تن در هکتار) و F5F4+2/1 F1بودند. صفات مورد بررسی همچون ارتفاع بوته، اجزای عملکرد شامل شمار شاخه جانبي، چتر، چترک، دانه و وزن هزار دانه، عملکرد تر و خشک زیستی یا (زیست توده) بیولوژیکی، عملکرد دانه، محتوی اسانس و عملکرد اسانس رازیانه اندازه ­گیری شدند. نتایج نشان داد که تاثیر تیمارهای کودی بر ارتفاع بوته، اجزای عملکرد، عملکرد دانه، عملکرد تر و خشک زیستی و اسانس رازیانه معنی­ دار (01/0p≤) بود. بیشترین میزان اجزای عملکرد برابر با 10 شاخه جانبی در بوته، 1/241 چتر در شاخه جانبی، 1/15 چترک در چتر، 8/14 دانه در چترک و 9/2 گرم به تیمار تلفیقی کود شیمیایی+کود دامی اختصاص داشت. بالاترین عملکرد دانه برابر با 5/296 گرم بر متر مربع برای تیمار تلفیقی کود شیمیایی+کود دامی به­ دست آمد. میزان افزایش عملکرد دانه در تیمار F5نسبت به دیگر تیمارهای مدیریت کودی شامل شیمیایی، دامی، تلفیقی شیمیایی+زیستی و زیستی به ترتیب برابر با 15، 52، 111 و 297 درصد محاسبه شد. با توجه به نتایج این آزمایش به نظر می­ رسد که می­توان مصرف نهاده­ های آلی همچون کود دامی را به صورت تلفیقی با دیگر تیمارهای کودی به عنوان راهکاری بوم­ شناختی (اکولوژیک) در مدیریت تلفیقی حاصل­خیزی خاک مد نظر قرار داد که این امر افزون بر بهبود عملکرد، می­تواند در درازمدت پایداری را برای این گونه ­های با ارزش به ارمغان بیاورد.
تخصص ها : عملکرد اسانس، کود زیستی، کود دامی، مدیریت تلفیقی، حاصلخیزی خاک.

7
ارزیابی تاثیر افزایش غلظت دی‌اکسیدکربن اتمسفری و کادمیوم بر غلظت آهن، مس و رویدر گندم و سورگوم
( 1078 بازدید ) ( 74 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : تغییرات اقلیمی به‌ویژه افزایش غلظت دی‌اکسیدکربن و همچنین آلودگی خاک به‌وسیله فلزهای سنگین سبب ایجاد دگرگونی در رشد گیاهان به دلیل جذب عناصر توسط آنها شده است. این پژوهش به منظور بررسی تاثیر غلظت دی‌اکسیدکربن اتمسفری و کادمیوم بر جذب آهن، مس و روی و همچنین شاخص های رشد گندم و سورگوم، با اعمال 2 سطح دی‌اکسیدکربن (900 و 400 میکرولیتر در لیتر) و 4 سطح کادمیوم (0، 10، 20 و 40 میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک) اجرا شد. پس از طی دوره رشد رویشی (60 روز) گیاهان برداشت شدند. نتایج نشان داد با افزایش غلظت دی‌اکسیدکربن، ارتفاع گیاه ، سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی و ریشه در هر دو گیاه گندم و سورگوم به‌ طور معنی‌دار (01/0P) افزایش یافت. افزایش غلظت دی‌اکسیدکربن موجب افزایش غلظت و جذب کادمیوم و عناصر غذایی آهن، مس و روی در اندام­های هوایی و ریشه سورگوم شد. در مورد گندم عکس این نتیجه به‌دست آمد و کاهش جذب عناصر دیده شد. در بین عناصر غذایی، بیشترین افزایش غلظت در اندام­های هوایی سورگوم مربوط به عنصر روی (25-14 درصد) و در ریشه مربوط به آهن (25-16 درصد) بود. در گندم عنصر مس بیشترین کاهش غلظت را در اندام­های هوایی (25-19 درصد) و ریشه (15-10 درصد) داشت. کاهش جذب کادمیوم در گندم می‌تواند عاملی برای افزایش مقاومت در برابر تنش باشد اما از سویی در مورد عناصر غذایی کم مصرف و به‌ویژه روی در محصولاتی مانند گندم که به­ طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند، می‌تواند چالش­هایی را از لحاظ ارزش غذایی ایجاد کند. در سورگوم با اینکه افزایش جذب عناصر غذایی دیده شد، اما افزایش جذب کادمیوم مسئله‌ای است که باید در مورد توجه قرار گیرد.
تخصص ها : تغییرات اقلیمی، ماده‌ خشک، عناصر غذایی کم‌مصرف، آلودگی خاک.

8
شناسایی و ارزیابی گونه‌هاي مهاجم گياهي در بوم‌نظام‌هاي زراعي و طبیعی استان‌هاي خراسان با توجه به تغییر اقلیم جهانی
( 1186 بازدید ) ( 70 دانلود )  خلاصه و کلمات کلیدی
اطلاعات انتشار : دوره 4 - شماره 2
نویسندگان :
خلاصه مقاله : استان­های خراسان به دلیل داشتن تنوع اقلیمی و اراضی گسترده کشاورزی و مرتعی، شرایط مناسبی برای گسترش گونه­ های مهاجم گیاهی دارند و این گیاهان در سال­های اخیر چالش‌ها و بحران‌های زیادی را در منطقه به‌وجود آورده­اند، لذا این تحقیق به منظور شناسایی و ارزیابی گونه ­های مهاجم گیاهی با توجه به تغییرات اقلیم جهانی در استان­های خراسان انجام پذیرفت. ارزيابي مجموعه گیاهی (فلور)  منطقه با پايش­های صحرايي، استفاده از اطلاعات موجود در هرباريوم دانشگاه فردوسي مشهد و بررسي اسناد مربوط به مجموعه گیاهی (فلور)  گياهي منطقه در سي سال گذشته صورت گرفت. در پایان گياهان يافت شده تا سطح گونه مورد شناسايي قرارگرفتند و ریخت (فرم)­های حیاتی و پراکنش جغرافیایی گونه ­ها تعیین شد. نتایج این تحقیق نشان داد که در مجموع می­توان از 114 گونه گیاهی متعلق به 74 جنس و 32 تیره، به ­عنوان گیاهان مهاجم در منطقه نام برد که از این میان 21 گونه گیاهی در عرصه ­های طبیعی و 13 گونه در عرصه­ های زراعی به ­عنوان مشکل ­سازترین گیاهان مهاجم منطقه شناسایی شدند. بیشترین شمار گیاهان مهاجم را گونه های دولپه­ ای (با 43/82 درصد) تشکیل ­دادند. از نظر شمار جنس به ­ترتیب تیره­ های Asteraceaeبا 12 جنس (61/10 درصد)، Poaceaeبا 7 جنس (19/6 درصد)و Lamiaceaeبا 5 جنس (42/4 درصد) مهم‌ترین  تیره­ های گیاهی بودند. به علاوه جنس Tamarixبا 8 گونه و جنس Bromusبا 4 گونه بزرگترین جنس­ ها را تشکیل ­دادند.
تخصص ها : پراکنش جغرافیایی، تخریب زیست بوم، مجموعه گیاهی (فلور) ،گیاه مهاجم.


کلیه حقوق این وب سایت برای دوفصلنامه علمی- پژوهشی کشاورزی بوم شناختی محفوظ می باشد .